Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΘΡΥΛΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΗΣ (πρόσκληση)

Η ηλακάτη σε συνεργασία με τη

διακεκριμμένη ξεναγό Ευγενία Κούκουρα σας προσκαλούμε:

ο Αλέξανδρος μιλάει με έναν σοφό, ψάχνοντας την πηγή της ζωής

Η 17η Φεβρουαρίου είναι η Παγκόσμια ημέρα ξεναγού.

Με αυτή την ευκαιρία το Ινστιτούτο "ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ"
φιλοξενεί την ξεναγό Ευγενία Κούκουρα
και σας προσκαλεί να δείτε την ταινία της:

"Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΘΡΥΛΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΗΣ"

που δημιούργησε σε συνεργασία με το ζεύγος

Γεωργίου Αγγέλη και Χρυσούλας Ματσιαρόκου

( Eskandar) Αλέξανδρος ο Μέγας περνάει τις πύλες του σκότους

Η ταινία θα προβληθεί στις 16 Φεβρουαρίου 2012 και ώρα 19:00

στο κινηματοθέατρο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ (στη Λέσχη Αξιωματικών Θεσσαλονίκης)

Η είσοδος είναι ελεύθερη

Είστε όλοι προσκεκλημένοι

ασπροπλούμια, ασπροκέντημα, πιπίλα, βελονιές της παράδοσης

Ασπροπλούμια (ασπροκεντήματα)

Τα ασπροπλούμια είναι ένα είδος ξεφτιστού κεντήματος που δημιουργείται πάνω σε βαμβακερά και λινά υφάσματα, άλλοτε λευκά άλλοτε χρωματιστά.
Η βελονιά είναι προπομπός του Λευκαρίτικου κεντήματος στην Κύπρο στα Λευκαρίτικα κεντήματα. Είναι το παλαιότερο είδος της Κυπριακής κεντητικής τέχνης. Στα Λευκαρίτικα κεντήματα δημιουργείται ένα σχέδιο με βελονιές και στη συνέχεια δημιουργούνται κενά στο ύφασμα, ξεφτίζοντας το, καθώς αφαιρούνται σταυρωτά υφάδια και στημόνια του υφάσματος. Στη συνέχεια δημιουργούνται στυλάκια, ριχτές βελονιές και φεστόνι ή ριζοβελονιά για να συγκρατούνται τα υφάδια και τα στημόνια.
Στα παράλια της Μ. Ασίας στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες της Μεσογείου, συναντούμε παρόμοιες βελονιές. Το ξέφτισμα γίνεται σταυρωτά και κεντιέται με τυλιχτή βελονιά σε σχέδια αυστηρά γεωμετρικά.

Τα ασπροπλούμια ήταν πανάρχαια τεχνική κεντήματος.
Οι κλωστές πάντοτε στερεώνονται στην καλή πλευρά του κεντήματος, περνώντας την κλωστή μέσα στο σχέδιο, ανάμεσα από τις κλωστές, τις βελονιές.
Πάντοτε η κεντήτρια χρησιμοποιεί μονή κλωστή μεταξωτή, βαμβακερή ή λινή.

Κοπτό είναι το τρυπητό μέρος του κεντήματος που σχηματίζεται με την σταυρωτή αφαίρεση στημονιών και υφαδιών. Στη συνέχεια οι κλωστές που απομένουν κεντιούνται για να στερεωθούν και να γεμίσουν τα κοπτά, με τρωπωτή τυλιχτή βελονιά, που στην Ελλάδα συνηθίζουμε να την λέμε ριζοβελονιά.
Τα κοπτά κεντιούνται με το βελόνι και μονή κλωστή, τυλίγοντας τις άκοπες κλωστές στο εσωτερικό μέρος του κοπτού. Επίσης το κενό διάστημα ανάμεσα στις κλωστές μπορεί να γεμίσει με πεταχτές κλωστές με πλεκτή βελονιά.

Ιδιαίτερη προσοχή δίνει η κεντήτρια στις άκρες του κεντήματος, ώστε να στερεωθεί καλά και να μην υπάρξει φόβος να ξεφτίσει το κέντημα με την αφαίρεση των απαιτούμενων κλωστών. Ελάχιστες κλωστές τυλίγονται στην άκρη το πολύ 3-4, σφικτά και ομοιόμορφα, με βελονιές που κεντιούνται συμμετρικά, η μια δίπλα στην άλλη.

Η βελονιά έκανε το γύρο της Ευρώπης και επέστρεψε αργότερα στην Ελλάδα με παραλλαγή, ενσωματωμένη στα ασπροκεντήματα, είναι η τεχνική του φιλτιρέ, που δεν είναι τίποτε άλλο από ξεφτιστές κλωστές, δεμένες γύρω-γύρω με ριζοβελονιά ή φεστόνι
(βελονιά κόμπου, κουμπότρυπας).

Στο ασπροκέντημα χρησιμοποιούνται πλήθος βελονιών, φεστόνι, ανεβατό, ριζοβελονιά, ρίζα, αζούρ και πολλές άλλες.
Σε πολλές περιπτώσεις το ασπροκέντημα συνδυάζεται με δαντέλες πλεγμένες με το βελονάκι, τη σαΐτα και άλλες τεχνικές. Στην αρχή χρησιμοποιήθηκε λευκή κλωστή, πάνω σε λευκά υφάσματα, στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν και χρωματιστές κλωστές.

Βελονόκομπος ή πιπίλα

Η δαντέλα με τη βελόνα του ραψίματος λέγεται πιπίλα.
Είναι λεπτή και διακοσμητική τεχνική, που χρειάζεται δεξιοτεχνία που αποκτιέται μετά από εξοικείωση με την κεντητική τέχνη.
Ουσιαστικά η πολύ λεπτή κλωστή που χρησιμοποιείται γι’ αυτήν την τεχνική, στηρίζεται με κόμπους που δημιουργούνται με τη βελόνα και είναι τεχνική που χρησιμοποιήθηκε από την αρχαιότητα, από όλους τους Ελληνικούς πληθυσμούς.
Την τεχνική διέσωσαν κυρίως οι Μικρασιατικοί πληθυσμοί, περίφημες ήταν οι κεντήτριες της Κωνσταντινούπολης, την τεχνική διαφύλαξαν και οι γυναίκες των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, ιδιαίτερα οι Ροδίτισες.
Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης η τεχνική του βελονόκομπου (πιπίλας) έγινε γνωστή στην Βενετία και την Γαλλία και από εκεί διαδόθηκε σε όλη την Ευρώπη.
Μετά την Μικρασιατική καταστροφή η πιπίλα διαδόθηκε στην Ελλάδα όπου είχε ξεχαστεί.
Με την τεχνική της πιπίλας οι γυναίκες κεντούσαν τα εσώρουχα ιδιαίτερα της νύφης, τα μαντήλια, κεφαλόδεσμους, γιακάδες, μανσέτες σε πουκάμισα, φορέματα, αλλά και σεντόνια, μαξιλαροθήκες, πετσέτες και τις άκρες των κεντημάτων τους.
Παλαιότερα κυρίως χρησιμοποιούσαν μεταξωτές και εν συνεχεία βαμβακερές κλωστές ή και λινές.

Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της πιπίλας είναι ότι οι κόμποι δημιουργούνται στον αέρα, με μόνο εργαλείο την βελόνα και την κλωστή. Η ποικιλία των κόμπων είναι μεγάλη, κάθε τόπος έχει την δική του τεχνική, κάθε κεντήτρια έχει τον δικό της τρόπο να δημιουργεί κόμπους και να συνθέτει σχέδια.

Δεν χρησιμοποιούνται σχέδια στην πιπίλα, κύριος οδηγός είναι η μνήμη και το μάτι της κεντήτριας. Κλωστές μικρές ή μεγαλύτερες μένουν ελεύθερες ανάμεσα στους κόμπους και έτσι δημιουργείται μεγάλη ποικιλία σχεδίων, τα δίχτυα του βελονιού, συνθέτοντας και λουλούδια καρυδάκια, φυλλαράκια ανάλογα με την φαντασία της κεντήτριας.

Αυτή η εργασία χορηγείται μόνον με άδεια Creative Commons Αναφορά προέλευσης-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Μη εισαγόμενο.

Απαγορεύεται η αντιγραφή, ή αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή ολική ή μερική ή περιληπτική ή η απόδοση κατά παράφραση ή διασκευή του περιεχομένου των δημοσιεύσεων του ιστολογίου, με οποιονδήποτε τρόπο, μηχανικό, ηλεκτρονικό, ή άλλο χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια της συγγραφέως, σύμφωνα με το νόμο 2121/1993 και κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, που ισχύουν στην Ελλάδα.

Πιττωτή μια βελονιά που χάνεται στα βάθη των αιώνων

Η παραδοσιακή αυτή βελονιά που χάνεται στα βάθη των αιώνων,
επιβίωσε σε περιοχές της Ελλάδος της Μ. Ασίας και
κυρίως στο νησί της Κύπρου, όπου έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στα περίφημα κεντήματα του νησιού.

Η βελονιά γίνεται με τη βελόνα του ραψίματος και ως πρώτη ύλη χρησιμοποιείται βαμβακερή, λινή αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις και τόπους ακόμη και μεταξωτή κλωστή.

Για το κέντημα πολλές κεντήτριες χρησιμοποιούν τη βοήθεια μαξιλαριού,
όταν το κέντημα είναι περίπλοκο ενώ δεν είναι απαραίτητο
σε πιο απλές μορφές, όπου η έμπειρη κεντήτρια έχει οδηγό το χέρι και το μάτι.

Στην περίπλοκη μορφή του εργόχειρου, στο κομμάτι του υφάσματος κεντιούνται θέματα από το ζωϊκό, φυτικό βασίλειο, θέματα μυθολογικά, μα πάντοτε σε αυστηρά γεωμετρικά μοτίβα.

Το όνομα της, η βελονιά το οφείλει στο γεγονός ότι οι κλωστές πλέκονται μεταξύ τους και δημιουργούν ένα υπόστρωμα για τις επόμενες βελονιές, που γι’ αυτό το λόγο ονομάστηκαν πίττες.
Έτσι οι δαντέλες που δημιουργούνται με αυτόν τον τρόπο ονομάζονται πιττωτές, κυρίως στην Κύπρο, που χρησιμοποιούνται στα Λευκαρίτικα κεντήματα, όπου πλέκονται απευθείας πάνω στο ύφασμα του κεντήματος, όπως έχω κεντήσει κι εγώ τη μαξιλαροθήκη της κόρης μου.

Δημιουργούνται πρώτα τα στυλάκια (στύλοι) ή κλώνοι και πάνω σε αυτούς στηρίζεται και δημιουργείται το κέντημα της πιπίλας, που είναι κλωστές περασμένες σε λεπτή μακριά βελόνα ραψίματος, άλλες στερεωμένες και άλλες στον αέρα.

Η μαξιλαροθήκη αυτή κεντήθηκε για την πρώτη μου κόρη,
όταν ήταν μικρό κοριτσάκι 4 ετών, και θα
άλλαζε κρεβάτι αφού μεγάλωνε πια και είχε έρθει στον κόσμο και η αδελφούλα της.
Λουλούδια αυστηρώς γεωμετρικά, σε σχήμα αστεριού, με κύκλους, τρίγωνα και τετράγωνα να εναλλάσσονται διαρκώς, δίνοντας τη χαρακτηριστική μορφή της πιττωτής.

Το μονόγραμμα Α πλαισιώνεται από ένα αζουράκι απλό που διασταυρώνεται και αυτό αυστηρά γεωμετρικά.

Η άκρη της μαξιλαροθήκης είναι κεντημένη με αζούρ, ξεφτισμένες δηλαδή κλωστές του υφάσματος, που μετά κεντιούνται με προσθήκη, βαμβακερών, λινών ή μεταξωτών κλωστών σε διάφορα σχέδια.
Το αζούρ εδώ έχει αυστηρό γεωμετρικό σχήμα που λέγεται φαναράκι, από τον ρόμβο που σχηματίζεται στο κέντρο και θύμιζε φαναράκι, που χρησιμοποιούσαν τις παλιές εποχές για να κυκλοφορούν στο δρόμο.
Κεντήθηκε σε ύφασμα χασέ ALMELO, ισπανικό δηλαδή ιδιαίτερα λεπτό, μαλακό και στιλπνό χασέ που σήμερα πια είναι δυσεύρετος.

Η χαρά της ήταν απερίγραπτη, αυτό και άλλα μαξιλάρια κεντήθηκαν για χάρη της, στρώθηκαν άπειρες φορές στο κρεβάτι της, στόλισε μ' αυτές το κρεβάτι της γιορτινά, κοιμήθηκε αγκαλιά μαζί τους και τις αγαπάει ιδιαίτερα. Τώρα για το Πάσχα έβγαλε να τα στρώσει στο κρεβάτι της, 16 χρόνια μετά την πρώτη φορά που χρησιμοποιήθηκαν, εκείνη έφυγε για δουλειά στο ξενοδοχείο, αλλά το κρεβάτι της το άφησε στολισμένο.
Δεν τα στρώνει συχνά, θέλει να τα κρατήσει για πολλά χρόνια, τις θυμίζουν τόσες όμορφες αναμνήσεις και στιγμές.

Δεν μου επιτρέπει να φωτογραφίζω το χώρο της, αλλά τις μαξιλαροθήκες τις φωτογράφισα σε άλλο χώρο του σπιτιού, μια και βγήκαν από τη ντουλάπα, έπρεπε νομίζω να γνωρίσουν όσες (οι) δεν ξέρουν αυτήν την πανέμορφη βελονιά και την ιστορία της.

Όσοι παρακολουθείτε αυτό το ιστολόγιο, θα έχετε καταλάβει ότι έχω σπουδάσει αρκετά χρόνια, το παραδοσιακό κέντημα που τόσο αγάπησα από παιδί, η αλήθεια είναι ότι σε δύσκολες για μένα μέρες υπήρξε διέξοδο, αλλά και μου απέφερε εισόδημα σε ακόμη πιο δύσκολες στιγμές, που τώρα πια φαντάζουν μακρινές.

Πολλά ήταν τα πτυχία και οι έπαινοι, ακόμη και χρηματικοί για εργασίες των παραδοσιακών βελονιών που τείνουν να ξεχαστούν, αλλά η χαρά της δημιουργίας και η χαρά μου όταν έβλεπα τα κεντήματα μου σε εκθέσεις παραδοσιακών εργόχειρων ήταν και είναι για μένα ο μεγαλύτερος έπαινος.

Υ.Γ κατά λάθος έβαλα φωτό με αζούρ από άλλο μαξιλάρι που είναι κεντημένο πάνω σε λινό γαλλικό, αλλά δεν πειράζει, το αζουράκι της μαξιλαροθήκης έχει ακριβώς το ίδιο σχέδιο.

Το λινό μαξιλάρι θα αναρτηθεί σε άλλη σελίδα.

πράσινο μοχέρ

Πράσινη μπλούζα μοχέρ, με μεταλλικές ανταύγειες.
Πλεγμένη με λοξές πλεξίδες και φαρδιά μανίκια,
που και αυτά τα αγκαλιάζουν πλεξίδες,
κεντημένη στο στήθος και στα μανίκια
με πούλιες και χάνδρες.

Η λαιμουδιά τελειώνει με πλεξίδα.
Το χρώμα και το σχέδιο και πάλι στην
μόδα, θα το τιμήσουν και οι κόρες.

Μόλις το ξετρυπώσω από την ντουλάπα
θα το φορέσουν και θα βγάλουμε
πρόσφατη φωτογραφία.

ρόζ πλεκτό φορεματάκι διά χειρός ηλακάτης

Το χρονοντούλαπο της ιστορίας μου άνοιξε
και ξετρύπωσα παλιές φωτογραφίες με
δημιουργίες πλεκτών με τις βελόνες,
που έπλεξα πριν από χρόνια για τα
παιδιά μου και για παιδιά φίλων και συγγενών.

Έχω περίπου 8 χρόνια που έπαψα να
πλέκω με βελόνες, διότι δεν είχα χρόνο,
αφιέρωνα 18 ώρες την ημέρα στη δουλειά μου.
Ο οργανισμός μου όμως με εκδικήθηκε
και τώρα έβαλα μυαλό.

Προς το παρόν δεν μπορώ να πλέξω
πολύπλοκα πράγματα όπως παλιά,
αλλά κάποια στιγμή θέλω να ξεκινήσω.
Απλά αναπολώ εκείνες τις μέρες.


Τώρα όμως που ξεκίνησα αυτό το blog,
πρέπει να αρχίσω, για να εμπλουτίζω
και τις σελίδες του με υλικό "φρέσκο".