Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα μύθοι. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα μύθοι. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 27 Ιουνίου 2010

Υάκινθος ο μύθος-Ὑακινθία-γιορτή του μήνα Εκατομβέως


Ο Υάκινθος ήταν ακόμη μια βλαστική θεότητα,

( ο μύθος μιλά για την φύση που συνεχώς αναγεννάται, μια ανάσταση, όπως θα λέγαμε σήμερα).

Ένα λουλούδι που βλάστησε μετά τον θάνατο της βλαστικής θεότητας που ταυτίστηκε με τον Απόλλωνα τον Αμυκλαίο.

Υακίνθια ή Ὑακινθία· ήταν γιορτή που τελούνταν κάθε χρόνο από τους Αμυκλαίους και τους Σπαρτιάτες.
Οι συγγραφείς δε συμφωνούν για το όνομα της θεότητας προς τιμήν της οποίας τελούνταν η γιορτή.
Άλλοι την αναφέρουν ως γιορτή προς τιμήν του Αμυκλαίου ή του Καρνείου Απόλλωνος, ενώ άλλοι την αναφέρουν ως γιορτή αφιερωμένη στον ήρωα Υάκινθο.


Ως τρίτη και πιθανότερη μαρτυρία αναφέρεται η γιορτή του Αμυκλαίου Απόλλωνος και του Υακίνθου. Ακόμη και το μνήμα του Υακίνθου βρίσκονταν κάτω από άγαλμα του Απόλλωνα:

καὶ Ὑακίνθου μνῆμά ἐστιν ἐν Ἀμύκλαις ὑπὸ τὸ ἄγαλμα τοῦ Ἀπόλλωνος.

Ο Αμυκλαίος Απόλλων με τον οποίο ταυτίστηκε στους νεότερους χρόνους ο Υάκινθος, προφανώς ήταν άλλη θεότητα από την εθνική θεότητα των Δωριέων.
Τα Υακίνθια οφείλουν το όνομα τους στο νεαρό ήρωα Υάκινθο, όνομα που είναι όμοιο με το άνθος υάκινθο, το γνωστό μας ζουμπούλι, γιούλι, το οποίο για τους αρχαίους Έλληνες ήταν σύμβολο θανάτου.

Ο μύθος θέλει τον Υάκινθο γιο του Αμύκλου και της νύμφης Διομήδης.
Ἀμύκλα δὲ καὶ Διομήδης τῆς Λαπίθου Κυνόρτης καὶ Ὑάκινθος.

(Σύμφωνα με άλλο μύθο μητέρα του Υάκινθου ήταν η Κλειώ η κόρη του Πιέρου του Μάγνητος)

Ο τριπόθητος, πανέμορφος νεαρός Υάκινθος ήταν εγκάρδιος φίλος του Απόλλωνα, μαθητής του και ερωμένος του με την παιδαγωγική έννοια του όρου.
(Δηλαδή ο μαθητής θαυμάζει το δάσκαλο, τον αγαπάει πολύ, και θέλει να του μοιάσει σε όλα, τον έχει δηλαδή ως πρότυπο. Αντίστοιχα ο δάσκαλος ανακαλύπτει έναν μαθητή με ιδιαίτερο ταλέντο, που αξίζει να του προσφέρει τις γνώσεις του απλόχερα.)
Βλέποντας λοιπόν ο Απόλλωνας τα πολυποίκιλα ταλέντα του νεαρού Υάκινθου, του δίδαξε την τοξευτική τέχνη (να τοξεύει), τη μαντική και την πάλη.




Κύριο μέλημα του θεού ήταν να του διδάξει τη μουσική, έτσι με τη λύρα του, του δίδαξε να είναι καλλίφωνος. Ο Υάκινθος είχε μεγάλη κλίση στη μουσική και με τη λύρα του συνεχώς υμνούσε το δάσκαλο του Απόλλωνα.
Ο Απόλλων χάρισε στον Υάκινθο κύκνους, τα αγαπημένα πουλιά του θεού, ώστε να ανεβαίνει στη ράχη τους και να περιπολεί τους κεραυνόβλητους, δηλαδή τους αγαπημένους ιερούς τόπους του θεού (τα ενηλύσια χωρία).

Παράλληλα με τον Απόλλωνα όμως τη χάρη και το ταλέντο του νεαρού Υάκινθου, θαύμαζε και ο θεός Ζέφυρος, ο άνεμος, δίχως όμως να λαμβάνει και τον αντίστοιχο θαυμασμό του νεαρού, ο οποίος δεχόταν πάντοτε την φιλία του θεού, διασκέδαζε μαζί του, έπαιζαν και ασκούνταν, αλλά ο θαυμασμός του Υάκινθου για τον Απόλλωνα ήταν εμφανής.

Ὑάκινθος Ἀμυκλαῖον ἦν μειράκιον καὶ καλόν· εἰς
τοῦτον εἶδε μὲν ὁ Ἀπόλλων, εἶδε δὲ καὶ ὁ Ζέφυ-
ρος· καὶ ἄμφω κατείχοντο τῇ μορφῇ, καὶ φιλότιμος
ἦν ἀφ' ὧν εἶχεν ἑκάτερος
.


Έτσι ζήλεψε παράφορα ο Ζέφυρος κατάστρωσε ένα πανούργο σχέδιο και περίμενε την κατάλληλη στιγμή να το εφαρμόσει.
Έτσι μια μέρα στις όχθες του Ευρώτα ποταμού, όταν ο Απόλλωνας και ο Υάκινθος ασχολούνταν με το άθλημα του δίσκου, ο Ζέφυρος φύσηξε δυνατά από την πλευρά του Ταΰγετου,  κι ο δίσκος που πέταξε ο Απόλλωνας άλλαξε πορεία και χτύπησε στο κεφάλι τον νεαρό Υάκινθο. 
Πηκτό αίμα κάλυψε τα μελαχρινά μαλλιά του και έπεσε στη γη.
Το αίμα του πότισε τη γη.


Με μεγάλη θλίψη και οδύνη ο Απόλλωνας έθαψε το σώμα του νεαρού στη γη.

Η μάνα Γη δεν άντεξε την οδύνη του θεού και στη θέση του θαμμένου σώματος του Υάκινθου, βλάστησε πανέμορφο λουλούδι,

ἡ δὲ Γῆ ἐλεεῖ τὸ πάθος καὶ ἀνῆκε τὸ ἄνθος.

που στα φύλλα του ήταν γραμμένος ο ύμνος που αφιερώθηκε στη μνήμη του,
(ἐπαιάζοντα-ἐπιθρηνοῦντα*], λέγεται γὰρ ἐν τοῖς φύλλοις τῶν ὑακίνθων ἐπιγεγράφθαι τὸ πρῶτον γράμμα τοῦ Ὑακίνθου).

για να δηλώνει στα βάθη των αιώνων τα φιλικά αισθήματα της μάνας Γης και τη συμπαράσταση της προς το θεό που θρηνούσε.

καὶ ὁ μὲν ἐτεθνήκει, τὴν Γῆν δὲ οὐκ ἦν
ἔρημον ὑπομνήματος ἀφεῖναι τὴν συμφοράν, ἀλλὰ τὸ
ἄνθος ἀντὶ τοῦ μειρακίου γίνεται καὶ τοὔνομα δέχεται.
λέγουσι δ' ὅτι καὶ τῆς προσηγορίας ἐν φύλλοις ἐπι-
γέγραπται τὸ προοίμιον.


Τα Υακίνθια διαρκούσαν τρεις ημέρες, αρχίζοντας από τη μεγίστη ημέρα του Σπαρτιατικού Εκατομβέως (Αττικού Εκατομβαιώνος), όταν πια τα χειμερινά-εαρινά τρυφερά άνθη, επηρεάζονται από τη θερμότητα του ήλιου και μαραίνονται πλήρως.
Τότε απομένουν μόνο οι βολβοί τους θαμμένοι στη γη, σύμβολο ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ, σήμερα θα λέγαμε ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ.
Την 1η και 3η ημέρα, προσέφεραν θυσίες αφιερωμένες στους νεκρούς και θρηνούσαν το θάνατο του Υακίνθου.

Μια γιορτή θρήνου για το θάνατο και χαράς για την ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΗ, καθώς η μάνα γη θα φυλάξει στα σπλάχνα της το νεκρό θεό-ήρωα, βολβό, που την επόμενη χρονιά θα βλαστήσει και πάλι ως άνθος.

Η αρχέγονη λατρεία της φύσης σιγά-σιγά στη συνείδηση των ανθρώπων ταυτίζεται με τα μυστήρια του θανάτου και την ελπίδα για νέα ζωή, πνευματική, πιο κοντά στο ΘΕΙΟ.
Στη θεολογία ο υάκινθος μιμούμενος το σώμα του ουρανού, δηλώνει την ψυχή που ενδεδυμένη το ουράνιο χρώμα, απαλλάσσεται από τη γήινη υπόσταση της, μετεωρίζεται μέχρι να βρει το δρόμο της προς το θείο.
Τα δάκρυα για τον Υάκινθο δε δηλώνουν απλά θρήνο για το νεκρό, αλλά θρήνο για όσους έμειναν πίσω από το θάνατο, ανίκανοι να γνωρίσουν ό,τι συμβαίνει μετά το σωματικό θάνατο.
Ακόμη και στο Χριστιανισμό επικράτησε ο ίδιος ακριβώς συμβολισμός.
Ο ΥΑΚΙΝΘΟΣ είναι σύμβολο παντός βίου.
Ἔστι δὲ καὶ τοῦ παντὸς βίου σύμβολον.

Για το θάνατο του ήρωα, στη θυσία της γιορτής, απέφευγαν να τρώνε άρτο και δε στεφάνωναν τα κεφάλια τους, διότι από υάκινθο και ία είχαν φτιαχτεί τα πρώτα στεφάνια
(τὰ πρῶτα λέγοντι: ἐν τοῖς στεφάνοις τὸ ἴον καὶ τὴν ὑάκινθον).

Δεν τραγουδούσαν παιάνες και απέφευγαν οτιδήποτε ευχάριστο, απλά με μεγάλη τάξη δειπνούσαν και απέρχονταν από τα δείπνα.

ὅτι τὴν μὲν τῶν Ὑακινθίων θυσίαν οἱ
Λάκωνες ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας συντελοῦσι, καὶ διὰ τὸ πέν-
θος τὸ γενόμενον περὶ τὸν Ὑάκινθον οὔτε στεφανοῦνται
ἐπὶ τοῖς δείπνοις οὔτε ἄρτον εἰσφέρουσιν, ἀλλὰ πέμματα
καὶ τὰ τούτοις ἀκόλουθα διδόασι, καὶ τὸν εἰς τὸν θεὸν
παιᾶνα οὐκ ᾄδουσιν, οὔτ' ἄλλο τι τοιοῦτον εἰσάγουσιν
οὐδὲν, καθάπερ ἐν ταῖς ἄλλαις θυσίαις ποιοῦσιν· ἀλλὰ
μετ' εὐταξίας πολλῆς δειπνήσαντες ἀπέρχονται.

Τη δεύτερη μέρα όμως γινόταν μεγάλη και αξιόλογη πανήγυρις.
Κανένας δεν έλειπε από τις θυσίες, άδειαζε η πόλη, ώστε όλοι να παρακολουθήσουν τη γιορτή, ακόμη και οι δούλοι.
Η σπουδαιότητα που απέδιδαν οι Αμυκλαίοι και οι Σπαρτιάτες στη γιορτή φαίνεται καθαρά από το γεγονός πως ακόμη κι όταν βρίσκονταν σε εκστρατεία, επέστρεφαν για να γιορτάσουν και να μετάσχουν στην τελετή, ή αν βρίσκονταν μακριά από την πατρίδα τους γιόρταζαν τη γιορτή στα στρατόπεδα τους.
Στη συνθήκη Αθήνας-Σπάρτης (421π.Χ), οι Αθηναίοι για να δείξουν την ευμένεια τους προς τους Σπαρτιάτες, υποσχέθηκαν να προσέρχονται κάθε χρόνο στη Λακεδαίμονα και να παρακολουθούν τα Υακίνθια.


[Ο υάκινθος ως φυτό αναφέρεται στα Ομηρικά έπη, στην Ιλιάδα

καὶ τῷ Διῒ Γῆ “νεοθηλέα ποίην” ἀναδίδωσι


“λωτόν τ' ἐρσήεντα ἠδὲ κρόκον ἠδ' ὑάκινθον” ….



Είπε, κι' αρπάει το τέρι του στην αγκαλιά του ο Δίας.
Κι' η Γης τους βγάζει νιόβλαστο και μαλακό χορτάρι,
γιούλια τους βγάζει ολόδροσα βασιλικούς και κρίνους
πυκνούς, που έτσι αψηλά απ' της γης το χώμα τους κρατούσαν….

(Μετάφραση: Αλέξανδρος Πάλλης)

Όπου αναφέρει ο Όμηρος ότι για να ξαπλώσει ο Δίας με την Ήρα βλάστησε η γη πρώτα τον λωτό τον κρόκο τον υάκινθο, πάνω σε μαλακό χορτάρι…. Κι έφτιαξε ο Δίας ένα άνθινο στρώμα ως νυφικό κρεβάτι, για να κοιμηθεί με την ποθητή ΉΡΑ.


Γι’ αυτό μέχρι σήμερα στολίζουμε με άνθη το νυφικό κρεβάτι και τα άνθη παίζουν πρώτο ρόλο στους γάμους.


Με αυτά τα ίδια λουλούδια τον κοίμισε η ΉΡΑ στην Ιλιάδα για να τον ξεγελάσει.]




Η γιορτή Υακίνθια είναι ακόμη μια γιορτή αφιερωμένη στις τροπές του
ΗΛΙΟΥ-ΑΠΟΛΛΩΝΑ.
Μήνυμα αισιοδοξίας, ότι πεθαίνει αναγεννάται-ανασταίνεται!!!



Αυτή η εργασία χορηγείται μόνον με άδεια
Creative Commons License
Creative Commons Αναφορά προέλευσης-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Μη εισαγόμενο.

Απαγορεύεται η αντιγραφή, ή αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή ολική ή μερική ή περιληπτική ή η απόδοση κατά παράφραση ή διασκευή του περιεχομένου των δημοσιεύσεων του ιστολογίου, με οποιονδήποτε τρόπο, μηχανικό, ηλεκτρονικό, ή άλλο χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια της συγγραφέως, σύμφωνα με το νόμο 2121/1993 και κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, που ισχύουν στην Ελλάδα.

Τετάρτη 10 Φεβρουαρίου 2010

γαΐτανάκι- ο μύθος του Άττι-ήλιου και της αμυγδαλιάς



Για να γίνει κατανοητή η ρίζα του εθίμου που θέλει τους νέους να χορεύουν γύρω από το γαΐτανάκι τις ημέρες της αποκριάς, μέχρι τις μέρες μας σε πολλά μέρη της Ελλάδος πρέπει να δούμε το μύθο του Άττιδος.

Ο Άττις ήταν ο νεαρός ακόλουθος της Μητέρας θεάς Κυβέλης.

Οι Φρύγες ήταν λαός που κατοικούσε στη Θράκη, την πανάρχαιη εκείνη εποχή Θράκη λεγόταν όλη η περιοχή πάνω από τη Θεσσαλία, δηλαδή η Μακεδονία, η σημερινή Θράκη μέχρι το Βυζάντιο και ψηλά όλη τη σημερινή Βουλγαρία, μέχρι περίπου τη σημερινή Ρουμανία, στον ποταμό Ίστρο το σημερινό Δούναβη.
Φρυγία λεγόταν η περιοχή που σήμερα βρίσκεται η Ημαθία, εκεί ήταν το βασίλειο του βασιλιά Μίδα του Γόρδιου, που η περιοχή του βασιλείου του ήταν τόσο εύφορη που ακόμη και τα τριαντάφυλλα γινόταν διπλά, με εξήντα φύλλα.
Όταν οι Φρύγες έγιναν πολλοί και δεν τους χωρούσε ο τόπος, μετανάστευσαν στη Μικρά Ασία, στην περιοχή της Λυδίας και εκεί έφτιαξαν το νέο τους βασίλειο, παίρνοντας μαζί τους τα έθιμα και τις συνήθειες τους καθώς και τη λατρεία των θεών τους.
Οι Φρύγες ως πανάρχαιος λαός λάτρευαν και μια πανάρχαιη θεότητα τη Μητέρα θεά Κυβέλη που ταυτίζεται με τη Μητέρα θεά Ρέα, μητέρα θεών και ανθρώπων.

Η θεά αυτή λατρευόταν από όλους τους Θρακικούς λαούς στα Καβείρια Μυστήρια της Σαμοθράκης, πριν και μετά τους κατακλυσμούς. Το ότι η θεά ταυτίζεται απόλυτα με τη Μητέρα θεά της Μινωικής εποχής ή τη Ρέα, δεν θα πρέπει να μας ξενίζει, διότι οι Κρήτες θαλασσοπόροι όργωναν όλον το γνωστό τότε κόσμο με τα πλοία τους, και η λατρεία της θεάς Μητέρας ήταν κοινή στους λαούς.

Το λιοντάρι ήταν το ιερό ζώο της Μητέρας θεάς Κυβέλης, διότι αυτό από όλα τα ζώα θεωρήθηκε το ισχυρότερο από όλα τα ζώα, ο βασιλιάς των ζώων, που το είδος του αφθονούσε σε όλη τη Θράκη και την Μ. Ασία. Το άρμα της θεάς το έσερναν λιοντάρια.


Σύμφωνα με το μύθο η γέννηση της θεάς Γαίας-Ρέας-Κυβέλης, έχει ως εξής:

Στη Φρυγία ο Ουρανός (που ταυτίζεται με το Δία) άφησε να πέσει ένας σπόρος στη γη
με διπλή φύση, αρσενική και θηλυκή.
 
Από το σπόρο βλάστησε ένα πανέμορφο δέντρο η αμυγδαλιά που μέσα της κατοικούσε μια Νύμφη που λεγόταν Άγδηστις, που ταυτίζεται με την κόρη του ποτάμιου θεού Σαγγάριου. 
Η κόρη έκοψε τους καρπούς του δέντρου και τους άφησε να πέσουν πάνω στο γυμνό στήθος της. Αμέσως η Άγδηστις εξαφανίστηκε και από αυτήν και το δέντρο γεννήθηκε ο Άττις. Το μωρό ανέθρεψε μια κατσίκα που ταυτίζεται με την Αμάλθεια που έθρεψε τον μικρό Δία.


Ο Άττις όσο μεγάλωνε γινόταν πανέμορφος με μια παιδική αθωότητα 
που τον έκανε ακόμη πιο γοητευτικό.

Η θεά Κυβέλη όταν αντίκρυσε τον πανέμορφο αγνό αυτό νεαρό θέλησε 
να τον κάνει ακόλουθο και ιερέα στα μυστήρια της λατρείας της.
Απαίτησε από τον Άττι πλήρη αγνότητα, και 
απομάκρυνση από σωματικές και σαρκικές απολαύσεις.

Ο Άττις ήταν πιστός ακόλουθος της θεάς, μέχρι που συνάντησε την κόρη του ποταμού Σαγγάριου, την πανέμορφη Άγδηστι, που έσμιξε μαζί της κάτω από το ιερό της δέντρο, σύμφωνα με άλλη εκδοχή του μύθου.

Μόλις όμως αναλογίστηκε την αθέτηση της υπόσχεσης του στη θεά, αυτοευνουχίστηκε
(έκοψε τα γεννητικά του όργανα) και πέθανε αιμόφυρτος. 
Μάταια οι ιερείς της Κυβέλης προσπαθούσαν να τον επαναφέρουν στη ζωή. Αμέσως στην Φρυγία έπεσε λιμός, διότι η γη έμεινε άκαρπη για το λόγο αυτό η Μητέρα θεά όρισε κάθε χρόνο να τιμούν οι ιερείς της που λεγόταν Γάλλοι, τη μνήμη του πιστού ακολούθου της.

....κατὰ δὲ τὴν Φρυγίαν ἐμπεσούσης νόσου τοῖς ἀνθρώποις καὶ τῆς γῆς ἀκάρπου γενομένης, ἐπερωτησάντων τῶν ἀτυχούντων τὸν θεὸν περὶ τῆς τῶν κακῶν ἀπαλλαγῆς προστάξαι φασὶν αὐτοῖς θάψαι τὸ Ἄττιδος σῶμα καὶ τιμᾶν τὴν Κυβέλην ὡς θεόν. 
Στα έργα τέχνης ο Άττις παρουσιάζεται ως ποιμένας με έναν αμνό στον ώμο ή στα πόδια του, να παίζει αυλό.


Πάντοτε ως γνήσιο Φρύγας φορά τον φρυγικό κωνικό γαλάζιο σκούφο που δηλώνει τον έναστρο ουρανό.
 

Τὴν δὲ τά τε ἄλλα πάντα ἐπιτρέψαι αὐτῷ καὶ τὸν ἀστερωτὸν ἐπιθεῖναι πῖλον· 

ἀλλ' εἰ τὴν κορυφὴν σκέπει τοῦ Ἄττιδος ὁ φαινόμενος οὐρανὸς οὑτοσί....

Άλλη εκδοχή του μύθου θέλει τον Άττι ευνούχο εκ γενετής.
Ο Δίας εξοργίστηκε όταν τον είδε να λαμβάνει μέρος στα Μυστήρια (όργια) της Μητέρας θεάς, έστειλε έναν κάπρο που μαζί με άλλους κατοίκους της Φρυγίας, σκότωσε και τον Άττι. 
(ταύτιση με τον Άδωνι)
Σε άλλο μύθο η Άγδηστις ήταν κόρη του ποταμού Σαγγάριου που την ερωτεύτηκε τρελλά ο Άττις και ζήλεψε η Κυβέλη. Όταν ο Άττις πήγαινε να νυμφευτεί την Άγδηστι η Κυβέλη έστειλε τη μανία και την τρέλα να καταλάβουν τον Άττι, που έκοψε τα γεννητικά του όργανα και πέθανε. Άλλη εκδοχή του μύθου λέει ότι η Κυβέλη έκοψε το δέντρο που κατοικούσε η Νύμφη και έτσι βρήκε τραγικό θάνατο και η Νύμφη κι όταν είδε αιμόφυρτο τον αγαπημένο της ακόλουθο τον λυπήθηκε και τον μεταμόρφωσε σε ένα είδος πεύκου.

Γι’ αυτό το πεύκο ήταν το αγαπημένο δέντρο της Μητέρας θεάς.
(στόλιζαν όμως και κυπαρίσι που έχει ωραίο σχήμα που θυμίζει λυγερόκορμο παλικάρι, έθιμο που έφτασε μέχρι τις μέρες μας, σε γιορτές αναγέννησης της φύσης) 



Οι ιερείς στην τελετή εορτασμού του, λάτρευαν τον Άττι σταυρωμένο πάνω σε ένα δέντρο πεύκου, δεμένο στα πάθη του, και στο τέλος της γιορτής έκοβαν με ευλάβεια αυτό το δέντρο. 

Κάτω από το δέντρο τοποθετούσαν ένα λευκό κριάρι
(ο βασιλιάς ήλιος στο ζώδιο του κριού). 



Το μυστήριο του Άττι διαρκούσε τρεις μέρες, βυθισμένες στη θλίψη και το πένθος. Μέχρι που ερχόταν η γιορτινή μέρα, η ιλαρή, της ανάστασης του από τη θεά Κυβέλη, ήταν η μέρα της κυριαρχίας του φωτός ενάντια στο σκότος. Οι ημέρες που θα χάριζαν γονιμότητα στα πάντα, ευτυχία στους ανθρώπους που θα είχαν καλή σοδειά. 


Στις γιορτές που καθιερώθηκαν να γιορτάζεται ο Άττις, 
ο λαός στόλιζε δέντρα, κυρίως πεύκα καθώς ο κορμός τους είναι ευθυτενής (ίσιος)

(πρώτο στολισμένο ολόκληρο δέντρο στον κόσμο, προάγγελος του Χριστουγεννιάτικου δέντρου) 


με λουλούδια, στεφάνια, κουδουνάκια, κορδέλες αλλά και καρπούς της Μητέρας Γης και κρεμούσαν διάφορες κορδέλες από αυτό, τις οποίες κρατούσαν και χόρευαν, ως ένδειξη χαράς για την αναγέννηση του (ανάσταση) του από τη Μητέρα των Θεών 
που τον κράτησε αγνό για πάντα κοντά της. 
.... ἡ Μήτηρ τῶν θεῶν σκιρτᾶν τε καὶ χορεύειν τῷ παγκάλῳ τούτῳ 
καὶ ταῖς ἡλιακαῖς ἀκτῖσιν ἐμφερεῖ τῷ νοερῷ θεῷ, τῷ Ἄττιδι.


Είναι το γνωστό μας γαϊτανάκι, που το όνομα του το οφείλει στις κορδέλες που ήταν μακριές, τα γαϊτάνια, επειδή τα πιο πρόσφατα χρόνια, τέτοιες κορδέλες αγόραζαν από την Ιταλία. 

 
Το έθιμο όμως είναι αρχαίο Φρυγικό.

Οι κορδέλες που κρεμόταν από το δέντρο παρίσταναν τις ζεστές ακτίδες του ήλιου.

Για το λόγο αυτό οι χορευτές του γαϊτανιού είναι πάντοτε δώδεκα (12) και ένας που χρειάζεται για να κρατάει το στύλο.
Δώδεκα είναι οι μήνες του χρόνου, δώδεκα οι χορευτές σε ζευγάρια, άνδρες γυναίκες, χορεύουν πλέκοντας τις χρωματιστές κορδέλες μια φορά προς τα μέσα, μια προς τα έξω, ο αέναος κύκλος του χρόνου αλλά και της ζωής εναλλάσσονται συνεχώς.

Συμβολικά είναι ο χορός των Ωρών, θυγατέρων του Διός και της Θέμιδος, που ήταν θεότητες του χρόνου,
πάντοτε ήταν κυκλικός ο χορός τους στη μυθολογία.
Ήταν τρεις, η Θαλλώ, η Αυξώ και η Καρπώ, ακόλουθες του Διονύσου και του Πάνα.Αυτές είχαν επωμιστεί τη ρύθμιση του χρόνου, καθώς ήταν βοηθοί του Ήλιου.
Ως βοηθοί της Χλωρίδος όριζαν τη βλάστηση κάθε καρπού.
Αναφέρονται και ως κόρες του Χρόνου και της Γαίας και ήταν δώδεκα.

Το γαϊτανάκι είναι οι εποχές και τα γυρίσματα του καιρού, όπως ακριβώς και η ζωή με τις χαρές και τις λύπες της, τη ζωή και τη θάνατο, η φύση που συνεχώς αναγεννάται, η άνοιξη μετά το σιωπηλό και κρύο χειμώνα που τα πάντα κοιμούνται στην αγκαλιά της Μεγάλης Μητέρας Θεάς, της ΦΥΣΗΣ-ΚΥΒΕΛΗΣ.

Είναι η ψυχή το αγνό πνεύμα που υποκύπτει στην ύλη και φθείρεται, αλλά ξεπερνώντας τα πάθη σταδιακά μέσω της κάθαρσης-αυτό συμβολίζουν οι μέρες τις νηστείας που έρχονται μετά την αποκριά-θα οδηγηθεί και πάλι μέσω της πνευματικότητας στην τελειότητα, σε άλλον κόσμο, άυλο και ανώτερο.



Το έθιμο συνεχίστηκε για πολλά χρόνια και πέρασε και στους Ρωμαϊκούς πληθυσμούς που το διέδωσαν σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης που κατέκτησαν.
Έτσι το γαϊτανάκι χορεύτηκε από όλους τους λαούς της Ευρώπης και πέρασε και στην απέναντι μεγάλη ήπειρο. 


Είναι λυπηρό που ξεχάστηκαν τόσες όμορφες παραδόσεις και ντροπή μας που δεν κάνουμε προσπάθειες να ψάξουμε και να ανακαλύψουμε τις ρίζες τους και διαβάζουμε χίλιες δυο ανοησίες που γράφονται σε παλιοφυλλάδες ή ακούμε όσα λένε οι φαφλατάδες πατριδοκάπηλοι, όταν η αρχαία ελληνική γραμματεία είναι εκεί και περιμένει να την ανακαλύψουμε.
Αν και έχουν διασωθεί ελάχιστα από αυτήν ο πλούτος της είναι αστείρευτη πηγή μάθησης και διδαχής. Η ιστορία της Ευρώπης δεν άρχισε από τους Ρωμαίους, εδώ είναι η κοιτίδα του παγκόσμιου πολιτισμού, δυστυχώς τα σημερινά της τέκνα, είναι ημιμαθή για να μην πω τελείως αγράμματα και επαναπαύονται στις δάφνες και τη σοφία των προγόνων, πιστεύοντας ότι είναι παιδιά θεών.
Παιδί θεών για να γίνεις πρέπει να αγγίξεις την πνευματικότητα, πρέπει να καταβάλλεις χρόνο και κόπο, πρέπει να μάθεις, ΟΧΙ να προφέρεις μεγαλόστομες κουβέντες, αλλά να μάθεις τις σοφές κουβέντες που είπαν οι σοφοί μας δάσκαλοι για μας και μεις αντί να τις βάλουμε στο μυαλό και την καρδιά, να ομορφαίνουν την ψυχή μας, τις χαρίσαμε παντού και τις ξεχάσαμε, χάσαμε το νόημα τους.

 
Οι ιερείς της θεάς-μητέρας λεγόταν Γάλλοι, λάτρευαν τον αγαπημένο της Κυβέλης Άττι, ο οποίος ακρωτηρίασε τα γεννητικά του μέλη, για να φτάσει στη θέωση 
(η κίνηση αυτή δείχνει ότι για να φτάσεις σε ανώτερο πνευματικό επίπεδο, πρέπει να αποποιηθείς όλα τα υλικά αγαθά και τις σωματικές ανάγκες).
Οι ιερείς της Μεγάλης Μητέρας θεάς, ακρωτηρίαζαν τα γεννητικά τους όργανα, γύριζαν τα σπίτια και με «αγερμό» (έρανο), δέχονταν ρούχα γυναικεία που τους προσέφεραν οι κοπέλες.


Οι ιερείς αυτοί, όταν γιόρταζαν το θάνατο του Άττι, κρατούσαν στα χέρια τους αυγά, σε πομπή με κομμένο δέντρο, θρηνούσαν το χαμό του Άττι, και στο τέλος της γιορτής έθαβαν μέσα στη γη το ομοίωμα του θνητού, που έγινε θεός, μαζί με δυο κόκκινα αυγά που ήταν οι ματωμένοι όρχεις του θεού, που αποποιήθηκε όλες τις σαρκικές ηδονές και επιθυμίες, για να γίνει ο αγαπημένος της Μητέρας Κυβέλης, το θείο δεν έχει ανάγκη φύλου

(παρόμοιοι μύθου Διόνυσου με δυο φύσεις ανδρική θηλυκή, Άδωνι, Ήλιου, Ερμαφρόδιτου).

Αργότερα, οι Ρωμαίοι υιοθέτησαν τα έθιμα των Φρυγών και τιμούσαν τον Άττι με τα Ιλάρια, γιορτές όπου οι ιερείς κουβαλούσαν το δέντρο σύμβολο του Άττι και με λαμπρές τιμές και σε πομπή κουβαλούσαν μεγάλα σκαλιστά αυγά στρουθοκαμήλου.

...Μετὰ δὴ τὸ σύμβολον τοῦτο, ὅτε ὁ βασιλεὺς Ἄττις ἵστησι τὴν ἀπειρίαν διὰ τῆς ἐκτομῆς, ἡμῖν τε οἱ θεοὶ κελεύουσιν ἐκτέμνειν καὶ αὐτοῖς τὴν ἐν ἡμῖν αὐτοῖς ἀπειρίαν καὶ κινεῖσθαι ἐκ τούτων, ἐπὶ δὲ τὸ ὡρισμένον καὶ ἑνοειδὲς καί, εἴπερ οἷόν τέ ἐστιν, 

αὐτὸ «τὸ Ἓν» ἀνατρέχειν· οὗπερ γενομένου, πάντως ἕπεσθαι χρὴ τὰ Ἱλάρια.
 
Η λατρεία του Άττι ξέφυγε από τα όρια και τους πραγματικούς συμβολισμούς της, και οι ιερείς ήταν τόσο γυναικωτοί και κατέφευγαν σε τόσα όργια, και σοδομισμούς που αποτελούσαν πρόκληση, με αποτέλεσμα να χάσει η λατρεία του Άττι το ουσιαστικό της νόημα.

Ο Άττις αντιπροσωπεύει τον διπλό χαρακτήρα της φύσης, όπου συνυπάρχουν 

το αρσενικό και το θηλυκό σε μια μορφή. Το θείο δεν έχει φύλο.
Ο μύθος είναι γεμάτος συμβολισμούς.

Η ψυχή γονιμοποιεί το σώμα που είναι γεννημένο από ύλη, πέφτει σιγά-σιγά μέσα στην ύλη, φθείρεται καθώς πορεύεται το σώμα πάνω στη γη οδηγείται σε πάθη, αλλά όταν ο άνθρωπος αποκτήσει αυτοσυνείδηση, τότε σταδιακά θα οδηγήσει την ψυχή του στην κάθαρση και την πνευματικότητα, οδηγώντας την τελικά προς την τελειότητα.

Η ψυχή, που κατά την γένεση είναι καθαρή, (ο νεαρός αγνός Άττις) και αποτελεί όχημα για την κάθαρση, όταν το σώμα δεσμεύεται από ηδονές σωματικές και υλικές, η εκτομή των γεννητικών οργάνων αυτήν ακριβώς την κάθαρση συμβολίζει, για να αρχίσουμε σιγά-σιγά να κατανοούμε τα βαθύτερο νόημα των μύθων, που σα παιδιά από την μια μας προκαλούσαν θαυμασμό, επειδή όμως δεν τους κατανοούσαμε προκαλούσαν φόβο και αποτροπιασμό, όπως συμβαίνει και με πολλούς ακόμη και σήμερα, που κυρίως θέλουν να πλήξουν την αρχαιότατη πολιτισμική μας κληρονομιά, θέλοντας να παρουσιάσουν ως κτήνη τους θεούς της αρχαίας θρησκείας, και τους ήρωες της μυθολογίας και όχι σα γνώσεις καλυμμένες και συμβολισμούς.


Ο Πλάτωνας, ο Αριστοτέλης, και πολλοί φιλόσοφοι σαφώς εμπνεύστηκαν από τους Ορφικούς. Ο Πρόκλος αναλύοντας και σχολιάζοντας τον Πλάτωνα και τα έργα του, αναφέρει σαφέστατα, ότι ο ΥΠΕΡΤΑΤΟΣ ΘΕΟΣ, αυτός που δημιουργεί και εξουσιάζει τα πάντα είναι ΕΝΑΣ, τον ονομάζει Δία, και σημειώνει ότι όλοι οι θεοί του δωδεκαθέου συγκεντρώνονται σε μια θεότητα, και τα ονόματα τους δηλώνουν τις επί μέρους ιδιότητες του ενός, και κάτω από το βλέμμα του κατοικούμε όλοι στη γη:

«ΑΥΤΗ ΔΕ ΖΗΝΟΣ ΚΑΙ ΕΝ ΟΜΜΑΤΙ, ΠΑΤΡΟΣ ΑΝΑΚΤΟΣ, ΝΑΙΟΥΣ’ ΑΘΑΝΑΤΟΙ ΟΙ ΘΕΟΙ, ΘΝΗΤΟΙ, Τ’ ΑΝΘΡΩΠΟΙ, ΟΣΣΑ ΤΕ ΗΝ ΓΕΓΑΩΤΑ ΚΑΙ ΥΣΤΕΡΟΝ ΟΣΣΑ ΕΜΕΛΛΕΝ»

(Σ’ αυτήν, στα μάτια του Δία, πατέρα βασιλέα, κατοικούν και οι αθάνατοι θεοί και οι θνητοί άνθρωποι, και όσα έχουν γίνει και όσα μέλλει να γίνουν).


Η γνώση ποτέ δεν ήταν για τους πολλούς, τα μυστήρια ήταν απόκρυφα, η γνώση έπρεπε να διαφυλαχτεί, τα μυστήρια επιβάλλουν μυστικότητα, το όνομα των θεών ιδιαίτερα του Διόνυσου-Δήμητρας-Κόρης, δεν πρέπει να προφέρονται, οι θεότητες είναι απρόσιτες, ανερμήνευτες, επιβάλλουν πλήρη μυστικότητα.

διαβάστε και άλλα έθιμα που έχουν σχέση με τη λατρεία του Άττιδος.

το έθιμο του Ζαφείρη το Μαγιόξυλο το γαϊτανάκι









© Απαγορεύεται η αντιγραφή, ή αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή ολική ή μερική ή περιληπτική ή η απόδοση κατά παράφραση ή διασκευή του περιεχομένου των δημοσιεύσεων του ιστολογίου, με οποιονδήποτε τρόπο, μηχανικό, ηλεκτρονικό, ή άλλο χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια της συγγραφέως, σύμφωνα με το νόμο 2121/1993 και κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, που ισχύουν στην Ελλάδα.

Creative Commons License
Creative Commons Αναφορά προέλευσης-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Μη εισαγόμενο.

Σάββατο 4 Απριλίου 2009

ΑΔΩΝΙΣ ο μύθος της "ανάστασης" του



Ένας μύθος λέει ότι ο Κέφαλος ο γιος του Πανδίονα και της Έρσης, έκτισε αποικία στην Ασία (παράλια) και γέννησε παιδιά τον Αώο και τον Πάφο, ο οποίος έκτισε και την πόλη Πάφο όταν αποίκισε το νησί της Κύπρου, αφιερώνοντας την στη θεά Αφροδίτη, χτίζοντας προς τιμήν της και ναό. Οι άνδρες αυτής της γενιάς γινόταν ιερείς της Αφροδίτης, στο ναό που ήταν χτισμένος στο σημείο όπου σύμφωνα με το μύθο γεννήθηκε η θεά, από το αίμα των κομμένων γεννητικών οργάνων του πατέρα της Κρόνου, που καθώς με πάταγο έπεσαν στη θάλασσα μεταμορφώθηκαν σε αφρό που πάφ-λασε στην ακτή και γεννήθηκε η θεά. (σημειώνουμε ότι γεωλογικές μελέτες αποδεικνύουν ότι το νησί της Κύπρου, αναδύθηκε από τη θάλασσα, μετά από γεωλογικές ανακατατάξεις και βασική του πλουτοπαραγωγός ύλη υπήρξε ο χαλκός)

ὦ Κινύρα, βασιλεῦ Κυπρίων, ἀνδρῶν δασυπρώκτων,
παῖς σοι κάλλιστος μὲν ἔφυ θαυμαστότατός τε
πάντων ἀνθρώπων, δύο δ' αὐτὸν δαίμον' ὀλεῖτον,
ἣ μὲν ἐλαυνομένη λαθρίοις ἐρετμοῖς, ὃ δ' ἐλαύνων.


Ο γιός του ο Κινύρας ήταν αγαπημένος του θεού Απόλλωνα, λόγω της δεξιοτεχνίας του στον αυλό, το μουσικό όργανο που λέγεται κινύρα και σε αυτό οφείλει το όνομα του. Βασίλευσε στην Κύπρο και παντρεύτηκε τη Θυμαρέτη (κόρη του Πυγμαλίωνα του Κύπριου ή Φοίνικα) και μαζί της γέννησε τον Οξύπορο και τον Άδωνι.

Ενώ άλλος μύθος λέει ότι ο Κινύρας ήταν γιος του Απόλλωνα και της Νύμφης Φαρμάκης (θεραπευτικής θεότητας) και έγινε βασιλιάς των Κυπρίων.

Ο Απολλόδωρος αναφέρεί ότι την Πάφο την έκτισε ο Κινύρας, 

και με τη Μεθάρμη την κόρη του Πυγμαλίωνα του Κύπριου βασιλιά, 
γέννησε τον Άδωνι, την Ορσεδίκη, την Λαογόρη και τη Βραισία.

…..ἐγέννησε Κινύραν. οὗτος ἐν Κύπρῳ, παραγενόμενος σὺν λαῷ, ἔκτισε Πάφον, γήμας δὲ ἐκεῖ Μεθάρμην, κόρην Πυγμαλίωνος Κυπρίων βασιλέως, Ὀξύπορον ἐγέννησε καὶ Ἄδωνιν, πρὸς δὲ τούτοις θυγατέρας Ὀρσεδίκην <καὶ> Λαογόρην καὶ Βραισίαν…
…..νῆσον Ἀδώνιδος τὴν Κύπρον φησίν.

Ο μύθος των Συρίων, για τον Άδωνι, (που σε πολλά σημεία ταυτίζεται με τον ελληνικό μύθο), μιλά για τη θεά Αστάρτη ή Ατταγάρτη που ταυτίζεται με την θεά Αφροδίτη. Σύμφωνα με αυτόν το μύθο ο Θείας, βασιλιάς των Ασσυρίων, απέκτησε με τη νύμφη Ωρείθυια την Σμύρνα ή Μύρρα, που παινεύτηκε για την ομορφιά της, γεγονός που εκνεύρισε τη θεά Αστάρτη (Αφροδίτη) που την καταράστηκε και την ώθησε να ερωτευθεί τον πατέρα της Κινύρα. 

Η Σμύρνα, νιώθοντας τρελό πόθο για τον Κινύρα εκμυστηρεύτηκε το μυστικό της στην παραμάνα της και εκείνη την συμβούλεψε να τον παραπλανήσει και να πλαγιάσει μαζί του. 
Ένα βράδυ η Μύρρα μέθυσε και μέσα στο σκοτάδι παρέσυρε στο κρεβάτι τον Κινύρα και μαζί του έμεινε έγκυος στον Άδωνι. Όταν ο Κινύρας κατάλαβε την ανούσια πράξη της κόρης του την κυνήγησε και θέλησε να την σκοτώσει με το ξίφος του.

ΣΜΥΡΝΑ Κινύρου θυγάτηρ διὰ μῆνιν
Ἀφροδίτης ἠράσθη τοῦ γεννήσαντος καὶ τῇ τροφῷ τὴν
ἀνάγκην τοῦ ἔρωτος ἐδήλωσεν· ἡ δὲ δόλῳ ὑπῆγε τὸν
δεσπότην· ἔφη γὰρ γείτονα παρθένον ἐρᾶν αὐτοῦ καὶ
αἰσχύνεσθαι ἐν φανερῷ προσιέναι. ὁ δὲ συνῄει. ποτὲ δὲ
θελήσας τὴν ἐρῶσαν μαθεῖν φῶς ᾔτησεν, ἰδὼν δὲ ξιφήρης
τὴν ἀσελγεστάτην ἐδίωκεν. ἡ δὲ κατὰ πρόνοιαν Ἀφροδίτης
εἰς ὁμώνυμον δένδρον μετεμορφώθη·

Η θεά όμως λυπήθηκε την κόρη και την μεταμόρφωσε σε φυτό με αρωματικό κόμμι, την ομώνυμη σμύρνα.


Dioscorides Pedanius Med., De materia medica
σμύρνα δάκρυόν ἐστι δένδρου γεννωμένου ἐν Ἀραβίᾳ,
ὁμοίου τῇ Αἰγυπτιακῇ ἀκάνθῃ, οὗ ἐγκοπτομένου
ἀπορρεῖ τὸ δάκρυον εἰς ὑπεστρωμένας ψιάθους,
τὸ δὲ τῷ στελέχει περιπήγνυται

καθόλου τυχαία η σμύρνα θεωρείται κύριο συστατικό

περιποίησης νεκρών και κύριο συστατικό ταρίχευσης.
…. ἡ δὲ σμύρνα νεκρῶν ἐστι σωμάτων ἀλοιφή.

Στην ορθόδοξη πίστη η σμύρνα δηλώνει το θάνατο του Σωτήρος.

Δηλοῖ δὲ ἡ σμύρνα τοῦ νυμφίου τὸν θάνατον,….

Μέσα από το φυτό γεννήθηκε ο Άδωνις που η θεά για να τον προστατέψει τον έκλεισε μέσα σε λάρνακα (θήκη, κιβώτιο), [σημειώνουμε ότι σύμφωνα με το μύθο η πόλη Λάρνακα σε αυτό το γεγονός οφείλει το όνομα της] και παρέδωσε την λάρνακα στην Περσεφόνη για να φυλάξει το μικρό Άδωνι. Η Περσεφόνη αρχόντισσα του κάτω κόσμου, πήρε μαζί της στο βασίλειο του Πλούτωνα τη λάρνακα και όταν την άνοιξε θαμπώθηκε από την ομορφιά του μικρού Άδωνι και θέλησε να τον κρατήσει για πάντα κοντά της. Διαμάχη ξέσπασε τότε ανάμεσα στις δυο θεές και διαιτητής σε αυτήν την διένεξη ορίστηκε ο Δίας, που όρισε ο Άδωνις να ζει το 1/3 της ζωής του με την θεά του Άδη Περσεφόνη, το 1/6 του χρόνου να το περνά με την Αφροδίτη και το 1/3 του χρόνου να είναι ελεύθερος να ζει όπως εκείνος θέλει. Η θεά Αφροδίτη δελεάζοντας τον με τον κεστό (πλούσια διακοσμημένο) μανδύα της ή με την κεστή ζώνη (δηλαδή με τη δημιουργία του κόσμου), τον κέρδισε και αφιέρωσε σε αυτήν τον ελεύθερο του χρόνο.



Άλλη εκδοχή του μύθου αναφέρει ότι μοιράστηκαν
για ίσο χρονικό διάστημα τον Άδωνι οι δυο θεές.

λέγεται δὲ περὶ τοῦ Ἀδώνιδος, ὅτι καὶ ἀποθανὼν ὁ
Ἄδωνις ἓξ μῆνας ἐποίησεν ἐν ταῖς ἀγκάλαις τῆς Ἀφροδίτης,
ὥσπερ καὶ ἐν ταῖς ἀγκάλαις τῆς Περσεφόνης.


Οι μύστες και οι φιλόσοφοι, υποστηρίζουν ότι ο μύθος υπονοεί το χρονικό διάστημα κατά το οποίο οι σπόροι ξεκουράζονται στη γη, είναι ο χρόνος που περνά ο ΄Αδωνις (σπόρος) με την Περσεφόνη, ενώ όταν ο σπόρος φυτρώνει, μεγαλώνει, θεριεύει και είναι ικανός να ταΐσει τους ανθρώπους, τότε σηματοδοτείται η εποχή που τον δέχεται στην αγκαλιά της η Αφροδίτη. Αυτά ήταν η απλή εκδοχή για τον απλό λαό.

….τοῦτο δὲ τὸ λεγόμενον τοιοῦτόν ἐστιν ἀληθῶς· ὅτι ὁ Ἄδωνις……ὁ σπειρόμενος ἓξ μῆνας ἐν τῇ γῇ ποιεῖ ἀπὸ τῆς σπορᾶς καὶ ἓξ μῆνας ἔχει αὐτὸν ἡ Ἀφροδίτη, τουτέστιν ἡ εὐκρασία τοῦ ἀέρος· καὶ ἔκτοτε λαμβάνουσιν αὐτὸν οἱ ἄνθρωποι.

Στα μυστήρια όμως ο Άδωνις, το μοίρασμα του ανάμεσα στον κόσμο των ανθρώπων και των νεκρών, ήταν ο συμβολισμός της ψυχής. Ψυχής αγνής κατά την νηπιακή της ηλικία, που για το λόγο αυτό η θεά κριτής του κάτω κόσμου, θέλησε να κρατήσει για πάντα μαζί της για να παραμείνει αγνή. Είναι το ανέβασμα της ψυχής στον υλικό κόσμο, όπου κατακτιέται από τα επίγεια υλικά αγαθά, τους σωματικούς πόθους και ανάγκες,

όπου περνά δοκιμασίες, ώστε να ξεπεράσει τα υλικά και αισθητά και συνειδητά να φτάσει σε άλλο πνευματικό επίπεδο και ο θάνατος όπου η ψυχή θα περάσει από κριτική.


Ο ΄Αδωνις περνούσε χαρούμενος τις μέρες του με τη θεά Αφροδίτη, ο Άρης όμως ζήλεψε και μεταμορφωμένος σε κάπρο, σκότωσε τον Άδωνι. Άλλος μύθος λέει ότι ο Ερύμανθος ο γιος του Απόλλωνα, τυφλώθηκε διότι είδε την Αφροδίτη να λούζεται μετά την μίξη της με τον Άδωνι, και ο Απόλλωνας από το θυμό του, για την τύφλωση του παιδιού του, τμεταμορφώθηκε σε αγριογούρουνο που έπληξε τον Άδωνι.

Ὅτι Ἐρύμανθος ὁ παῖς Ἀπόλλωνος ἐτυφλώθη διότι ἴδοι λουμένην
Ἀφροδίτην ἀπὸ τῆς Ἀδώνιδος μίξεως, καὶ Ἀπόλλων μηνίσας ἑαυτὸν εἰς σύαγρον μετεμόρφωσε καὶ τοῖς ὀδοῦσι πλήξας ἀνεῖλε τὸν Ἄδωνιν.

Από το αίμα του Άδωνι, βάφτηκαν κόκκινα για πρώτη φορά τα αγαπημένα λευκά ρόδα της Αφροδίτης, που από τότε απέκτησαν αγκάθια,

ενώ από τα δάκρυα της φύτρωσαν οι κόκκινες ανεμώνες, ή σύμφωνα με άλλο μύθο και η ανεμώνη πρώτα ήταν λευκή και βάφτηκε κόκκινη από το αίμα του Άδωνι.

….δάκρυον ἁ Παφία τόσσον χέει ὅσσον Ἄδωνις
αἷμα χέει, τὰ δὲ πάντα ποτὶ χθονὶ γίνεται ἄνθη·
αἷμα ῥόδον τίκτει, τὰ δὲ δάκρυα τὰν ἀνεμώναν.


….καὶ τὸ μὲν Ἀδώνιδος αἷμα καταρρεῦ-
σαν τὴν ἀνεμώνην λευκὴν οὖσαν πρότερον ἐρυθρὰν ἀπειργά-
σατο· περὶ γὰρ ἀνεμώνην τὸν Ἄδωνιν πεσεῖν ἔτυχεν.


Ὁ τὸ ῥόδον θαυμάζων τοῦ κάλλους τὴν τῆς Ἀφρο-
δίτης λογιζέσθω πληγήν. ἤρα μὲν γὰρ ἡ θεὸς τοῦ Ἀδώ-
νιδος, ἀντήρα δὲ καὶ ὁ Ἄρης αὐτῆς, καὶ τοῦτο ἡ θεὸς
ὑπῆρχεν Ἀδώνιδι, ὅπερ Ἀφροδίτῃ Ἄρης ἐτύγχανε. θεὸς
ἤρα θεοῦ καὶ θεὸς ἐδίωκεν ἄνθρωπον· πόθος ὅμοιος,
κἂν τὸ γένος διήλλαττε. ζηλοτυπῶν δὲ ὁ Ἄρης τὸν Ἄδω-
νιν ἀνελεῖν ἠβούλετο, λύσιν ἔρωτος τὸν Ἀδώνιδος ἡγη-
σάμενος θάνατον. καὶ πλήττει μὲν Ἄρης τὸν Ἄδωνιν.
μαθοῦσα δὲ τὸ ποιηθὲν ἡ θεὸς ἀμύνειν ἠπείγετο, καὶ
κατὰ σπουδὴν ἐμβαλοῦσα τῷ ῥόδῳ ταῖς ἀκάνθαις προσέ-
πταισε, καὶ τὸν μὲν ταρσὸν τοῦ ποδὸς περιπείρεται, τὸ
δὲ καταρρεῦσαν αἷμα τοῦ τραύματος τὴν τοῦ ῥόδου
χροιὰν εἰς τὴν οἰκείαν ὄψιν μετέθηκε, καὶ τὸ ῥόδον τὴν
ἀρχὴν λευκὸν γεγονὸς εἰς ὃ νῦν ὁρᾶται μετῆλθεν.

Η θεά έθαψε τον νεκρό Άδωνι στην πόλη Βύβλο της Φοινίκης δίπλα στον ποταμό που πήρε το όνομα του.


Αλλά ακόμη και μετά τον θάνατο του μοιράζονταν τον Άδωνι οι δυο θεές.

Οι Εβραίοι, λάτρευαν και λατρεύουν ακόμη (εφόσον δεν προφέρουν το όνομα του θεού)
τον Άδωνι, στις λειτουργίες τους, (όπως άκουσα όταν παρακολούθησα μία λειτουργία)
αυτόν που παλαιότερα ονόμαζαν Θαμμούζ(σύμφωνα με τον Ιεζεκιήλ), θεό που δανείστηκαν από τους Βαβυλωνίους κατά την αιχμαλωσία τους από αυτούς.
Ο Ωριγένης διευκρινίζει ότι οι Σύριοι και οι Εβραίοι ονομάζουν Θαμμούζ, εκείνον που οι Έλληνες καλούν Άδωνι:

Θρηνοῦσαι τὸ Θαμμούζ.
Τὸν λεγόμενον παρ΄ Ἕλλησιν Ἄδωνιν͵
Θαμμούζ φασι καλεῖσθαι παρ΄ Ἑβραίοις καὶ Σύροις.

Ο Άδωνις ταυτίζεται με τον Αιγυπτιακό θεό Όσιρι, που θεωρείται ο εκπολιτιστής της Αιγύπτου, θεότητα της βλάστησης και των καρπών, αλλά ταυτίζεται και με τις ευεργετικές ιδιότητες του ποταμού Νείλου, θεό του φωτός που νίκησε το σκότος
(αδελφό του θεού Σετ). Η ένωση του με την Ίσιδα δηλώνει τη δύναμη της γης που κυοφορεί και παράγει τους καρπούς, για το λόγο αυτό αναφέρεται ως σύζυγος και ως αδελφός της, ενώ ο θρήνος για το θάνατο του δηλώνει τον σπόρο που αφανίζεται από την κατανάλωση του από τους ανθρώπους,
σύμφωνα με τον Πορφύριο στο έργο του «περί αγαλμάτων »:

10. …..ο δέ Όσιρις παρ' Αιγυπτίοις τήν κάρπιμον
παρίστησι δύναμιν, ήν θρήνοις απομειλίσσονται εις γήν αφανιζομένην εν τώ
σπόρω, καί υφ' ημών καταναλισκομένην εις τροφάς. Λαμβάνεται δέ καί αντί τής
ποταμίας τού Νείλου δυνάμεως. Αλλ' όταν μέν τήν χθονίαν γήν σημαίνωσιν, Όσιρις
η κάρπιμος λαμβάνεται δύναμις: όταν δέ τήν ουρανίαν, Όσιρίς εστιν ο Νείλος, όν
εξ ουρανού καταφέρεσθαι οίονται. Πενθούσι δέ καί τούτον, απομειλισσόμενοι τήν
δύναμιν λήγουσαν καί αναλισκομένην. Η δέ εν τοίς μύθοις μισγομένη τώ Οσίριδι
Ίσις η Αιγυπτία εστί γή: διόπερ ισούται καί κυεί καί ποιεί τούς καρπούς: διό
ανήρ τής Ίσιδος Όσιρις καί αδελφός καί υιός παραδέδοται.

Ο Όσιρις θεωρείται όπως και ο Διόνυσος-Άδωνις,
θεός που διέδωσε την καλλιέργεια του οίνου
(οίνος-άμπελος σύμβολο που παρέμεινε και στον Χριστιανισμό),
διαμελίστηκε από τον αδελφό του Σετ και τους βοηθούς του, ακριβώς όπως διαμελίστηκε ο Διόνυσος από τους Τιτάνες, αλλά μετά από πολλές περιπλανήσεις η Ίσιδα τον βρίσκει και μαζί βασιλεύουν.
Θεότητες όπως ο Άδωνις, ο Άττις, ο Διόνυσος, ο Θαμμούζ, ο Όσιρις θεωρούνται θεότητες που κατανίκησαν το θάνατο (σκότος) θεωρούνται οι καθαρές ψυχές.
Ο Όσιρις θεωρείται θεότητα των νεκρών, αφού είναι ο κριτής τους στα Ηλύσια πεδία, στη δύση, δηλαδή στο τέλος της ζωής. Όλες οι αναστημένες θεότητες, προσφέρουν στους ανθρώπους την ελπίδα για δίκαιη, ευτυχισμένη μεταθανάτια ζωή. Η αγαθή και δίκαιη επίγεια ζωή, επιβραβεύεται και στον άλλο κόσμο.

Κάθε χρόνο γινόταν τελετές με θρήνους για το θάνατο του Αδώνιδος που κρατούσε οκτώ ημέρες, το θρήνο όμως διαδεχόταν το χαρμόσυνο γεγονός της ανάστασης του, οι γιορτές λεγόταν Αδώνια ή Ἀδωνιασμός

Ἀδωνιασμός: Ἑορτὴν γὰρ ἐπετέλουν τῷ
Ἀδώνιδι αἱ γυναῖκες καὶ κήπους τινὰς εἰς τὰ δώματα
ἀνέφερον.

……..πότερα σπουδῇ ἂν θέρους εἰς Ἀδώνιδος κήπους
ἀρῶν χαίροι θεωρῶν καλοὺς ἐν ἡμέραισιν ὀκτὼ γιγνομένους,
ἢ ταῦτα μὲν δὴ παιδιᾶς τε καὶ ἑορτῆς χάριν δρῴη ἄν, ὅτε
καὶ ποιοῖ· ἐφ' οἷς δὲ ἐσπούδακεν, τῇ γεωργικῇ χρώμενος ἂν
τέχνῃ, σπείρας εἰς τὸ προσῆκον, ἀγαπῴη ἂν ἐν ὀγδόῳ μηνὶ
ὅσα ἔσπειρεν τέλος λαβόντα;


Στην Ελλάδα και στις αποικίες των Ελλήνων στην Ιταλία και στη Σικελία γιόρταζαν τον Ἀδωνιασμό την άνοιξη, μετά την εαρινή ισημερία, το μήνα Απρίλιο, γιορτή όπου λάμβαναν μέρος γυναίκες.
Οι γυναίκες για εκείνες τις ημέρες φρόντιζαν να φυτέψουν μέσα σε χύτρες, σπασμένα πήλινα αγγεία, ή σε καλαθάκια ή άλλο κοφίνι, διάφορους εφήμερους σπόρους, μάραθου, μαρουλιού, (διότι μια παραλλαγή του μύθου λέει ότι η θεά έκρυψε τον μικρό ΄Αδωνι μέσα σε κήπο με μαρούλια, σπόρους που φυτρώνουν γρήγορα, μόλις που προλάβαιναν να φυτρώσουν και να προβάλουν οι πράσινες κορυφές τους, και τα τοποθετούσαν στα κεραμίδια των σπιτιών ώστε ο ήλιος να ευνοήσει την ανάπτυξη τους. Οι μικροί αυτοί κήποι ήθελαν να συμβολίσουν την σύντομη ζωή του Άδωνι, για τους μύστες και θεολόγους ήταν ο συμβολισμός της σύντομης πορείας της ψυχής πάνω στη γη. Επάνω στο αγγείο χάρασσαν το όνομα του Αδώνιδος.

Ἀδώνιδος κῆποι>· ἐν τοῖς Ἀδωνίοις εἴδωλα ἐξάγουσιν καὶ
κήπους ἐπ' ὀστράκων καὶ παντοδαπὴν ὀπώραν, οἷον ἐκ
μαράθρων καὶ θριδάκων παρασκευάζουσιν αὐτῷ τοὺς κήπους·
καὶ γὰρ ἐν θριδακίναις αὐτὸν κατακλινθῆναι ὑπὸ Ἀφροδίτης
φασίν (Plat. Phaedr. 276 b?)

Οι πρώτες μέρες ήταν πένθιμες, οι γυναίκες έβγαζαν από πάνω τους κάθε στολίδι,
φορούσαν πένθιμα μαύρα ρούχα, έριχναν στάχτη στα μαλλιά τους και θρηνούσαν για το θάνατο του Αδώνιδος.
Κατασκεύαζαν ανθρώπινο ομοίωμα του Αδώνιδος, «τὸ Ἀδώνιον»,
(…..καλοῦσι δὲ καὶ τὸ εἴδωλον τὸ τοῦ Ἀδώνιδος οὕτως, Ἀδώνιον),
το μύρωναν, το έντυναν με λευκά ρούχα, το τύλιγαν σε λευκό σεντόνι, το στεφάνωναν και το στόλιζαν με λουλούδια και θρηνούσαν όπως έκαναν για όλους τους νεκρούς. Έθεταν το ομοίωμα πάνω σε κλίνη ή φέρετρο στην έξοδο της οικίας, με το κεφάλι στραμμένο προς την ανατολή του ήλιου και τα πόδια προς την έξοδο του σπιτιού, διότι ο νεκρός έφευγε και όδευε προς την άλλη ζωή. Χτυπούσαν τα στήθη τους και χάλκινα αγγεία ώστε με το θόρυβο να διώξουν κάθε κακό δαίμονα που θα εμπόδιζε το νεκρό στην πορεία του προς τον Άδη.
Αφιέρωναν στο νεκρό μελιττούτες, δηλαδή πιττάρια μελωμένα, για να καλοπιάσει με αυτά τον φύλακα του κάτω κόσμου Κέρβερο, για να τον αφήσει να περάσει το κατώφλι του Άδη.
Μετά περιέφεραν το ομοίωμα του Αδώνιδος στην πόλη, θρηνώντας, ραίνοντας το με ρόδινα μύρα και λουλούδια, κρατώντας στα χέρια λαμπάδες και τους
«Ἀδώνιδος κήπους», ψάλλοντας πένθιμους, μελαγχολικούς ύμνους και άσματα που συγκινούσαν όλους τους παρευρισκόμενους. Γινόταν όλα τα ταφικά ελληνικά έθιμα.

Η ημέρα θανάτου του Αδώνιδος ήταν η μέρα που οι «Ἀδώνιδος κήποι», με συνοδεία, οδηγούνταν στη θάλασσα, όπου τους πετούσαν για εξαγνισμό, η θάλασσα πάντα θεωρούνταν από τους αρχαίους Έλληνες το μεγαλύτερο εξαγνιστικό στοιχείο. Αν δεν υπήρχε κοντά θάλασσα τότε έριχναν τα αγγεία σε ποτάμια ή σε πηγές, όπου γρήγορα αφανιζόταν, όσο πρόωρα χάθηκε ο Άδωνις, έφηβος ακόμη. Πίστευαν ότι η Αφροδίτη θα διάβαζε το όνομα του νεκρού πάνω στα αγγεία και θα τον επέστρεφε και πάλι στη ζωή.

….Γίνονται δὲ οὗτοι οἱ κῆποι τοῦ Ἀδώνιδος εἰς ἀγγεῖα κεράμεια σπειρόμενοι ἄχρι χλόης μόνης· ἐκφέρονται δὲ ἅμα τελευτῶντι τῷ θεῷ καὶ ῥιπτοῦνται εἰς κρήνας.

….γὰρ Ἀδώνιδος φυτάρια ταχὺ ἀναθάλλοντα ἔσω χύτρας ἢ ἀῤῥίχου, καὶ ὅλως κοφίνου τινὸς, καὶ αὐτίκα ῥιπτούμενα κατὰ θαλάσσης καὶ ἀφανιζόμενα καθ' ὁμοιότητά τινα τοῦ κατὰ τὸν ὠκύμορον Ἄδωνιν θανάτου, ὃς ἀνθήσας νεοτήσιον ταχὺ ἀπήνθησε, καταβληθεὶς ὑπὸ Ἄρεος κατὰ τὸν μῦθον.


Η τελευταία μέρα ήταν και η χαρμόσυνη καθώς ήταν η μέρα της ανάστασης του Αδώνιδος, όπου με χαρές και τραγούδια γιόρταζαν το ελπιδοφόρο γεγονός της ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ.

Orphica, Hymni
Hymn 56,


Ἀδώνιδος, θυμίαμα ἀρώματα. 

 
56.1
Κλῦθί μου εὐχομένου, πολυώνυμε, δαῖμον ἄριστε,
ἁβροκόμη, φιλέρημε, βρύων ὠιδαῖσι ποθειναῖς,
Εὐβουλεῦ, πολύμορφε, τροφεῦ πάντων ἀρίδηλε,
κούρη καὶ κόρε, † σὺ πᾶσιν † θάλος αἰέν, Ἄδωνι,
56.5
σβεννύμενε λάμπων τε καλαῖς ἐν κυκλάσιν ὥραις,
αὐξιθαλής, δίκερως, πολυήρατε, δακρυότιμε,
ἀγλαόμορφε, κυναγεσίοις χαίρων, βαθυχαῖτα,
ἱμερόνους, Κύπριδος γλυκερὸν θάλος, ἔρνος Ἔρωτος,
Φερσεφόνης ἐρασιπλοκάμου λέκτροισι λοχευθείς,
56.10
ὃς ποτὲ μὲν ναίεις ὑπὸ Τάρταρον ἠερόεντα,
ἠδὲ πάλιν πρὸς Ὄλυμπον ἄγεις δέμας ὡριόκαρπον·
ἐλθέ, μάκαρ, μύσταισι φέρων καρποὺς ἀπὸ γαίης.




Ορφικοί Ύμνοι
Ύμνος 56

ΑΔΩΝΙΔΟΣ θυμίαμα ἀρώματα

56.1
Εισάκουσε την ευχή μου πολυώνυμε,
άριστε δαίμονα (θεέ), με την κομψή κόμη,
φιλέρημε (μοναχικέ), που βρίθεις ποθητούς ώριμους καρπούς.
Ευβουλέα, πολύμορφε, τροφέα των πάντων, ολοφάνερε, που είσαι κόρη και παιδί. 

Πάντοτε είσαι ο καλός βλαστός,
56.5
σβήνεις και λάμπεις σε καλούς εποχικούς κύκλους,
αυξιθαλή (αυξάνεις τα φυτά), δικέρατε,
πολυαγαπημένε, που σε τιμούν με δάκρυα,
λαμπρέ, χαίρεσαι το κυνήγι, μακρυμάλλη,
αξιαγάπητε, της Κύπριδος γλυκό παιδί,
βλαστάρι του έρωτα.
Γεννήθηκες στο κρεβάτι της ωραιοπλέξουδης Φερσεφόνης,
56.10
άλλοτε κατοικείς στον ομιχλώδη Τάρταρο,
όπως επίσης προς τον Όλυμπο οδηγείς το σώμα το ωριμόκαρπο.
Έλα μακάριε, και φέρε στους μύστες καρπούς από τη γη. 
 
απόδοση στίχων: Χρυσούλα Ματσιαρόκου


© ηλακάτη

Απαγορεύεται η αντιγραφή, ή αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή ολική ή μερική ή περιληπτική ή η απόδοση κατά παράφραση ή διασκευή του περιεχομένου των δημοσιεύσεων του ιστολογίου, με οποιονδήποτε τρόπο, μηχανικό, ηλεκτρονικό, ή άλλο χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια της δημιουργού, σύμφωνα με το νόμο 2121/1993 και κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, που ισχύουν στην Ελλάδα.
Creative Commons License
Αυτή η εργασία χορηγείται μόνο με άδεια Creative Commons Αναφορά προέλευσης-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Μη εισαγόμενο.





Τετάρτη 18 Μαρτίου 2009

Πρίαμος, αγοραστός για έναν κεφαλόδεσμο Τροία 2


Απόγονος του Ίλου υπήρξε και ο φημισμένος για τα πλούτη του βασιλιάς Πρίαμος.
Ας δούμε όμως την ιστορία του.

Ο Ίλος παντρεύτηκε την Ευρυδίκη, την κόρη του Αδράστου, απέκτησε όμως και παιδιά από την Στρυμώ την κόρη του ποτάμιου θεού Σκάμανδρου, από την Λευκίππη και γέννησε τον Λαομέδοντα, που πήρε για σύζυγο του την Πλακία του Θηρέως και γέννησε τον Τιθωνό, τον Λάμπο, τον Κλυτίο, τον Ικετάονα, τον Ποδάρκη (Πρίαμο) και θυγατέρες, την Ησιόνη, την Κίλλα και την Αστυόχη. Με την νύμφη Καλύβη, ο Λαομέδοντας γέννησε τον Βουκολίωνα. [Τον γιο του τον Τιθωνό, τον άρπαξε η Ηώς και τον πήρε μαζί της στην Αιθιοπία και γέννησε μαζί του τον Ημαθίωνα και τον Μέμνονα. ]

Ο Λαομέδοντας διαδέχτηκε τον πατέρα του και έγινε βασιλιάς του Ιλίου και άρχισε να χτίζει μεγάλα τείχη γύρω από την πόλη. Στο τεράστιο έργο του προσέλαβε με μισθό τους θεούς Απόλλωνα και τον Ποσειδώνα, οι οποίοι τελούσαν υπό περίοδο καθαρμού και έπρεπε να υπηρετούν θνητούς. Έναν ολόκληρο χρόνο οι δύο θεοί υπηρέτησαν τον Λαομέδοντα.
Σύμφωνα με τον Όμηρο, ο Απόλλωνας εκτελούσε χρέη ποιμένα (βοσκού) στο όρος Ίδη.
Όταν έπρεπε να πληρώσει τους θεούς για τις υπηρεσίες που του προσέφεραν ο Λαομέδοντας αρνήθηκε να καταβάλλει όσα όφειλε και απείλησε τον θεό Απόλλωνα, ότι θα τον πουλούσε ως δούλο.

Ο Απόλλωνας και ο Ποσειδώνας οργίστηκαν με την συμπεριφορά του Λαομέδοντα και αποφάσισαν να τον τιμωρήσουν.


Ένα τεράστιο κήτος,στάλθηκε από τον Ποσειδώνα στη Θάλασσα της περιοχής και δεν μπορούσε κανένας να βγει για ψάρεμα. Πολλές φορές μάλιστα, το τέρας κατά την πλημμυρίδα πλησίαζε τόσο κοντά στις ακτές, που έτρωγε ακόμη και ανθρώπους.

Ο Απόλλωνας έστειλε λιμό στην πόλη. Αφόρητη ζέστη έπληττε την περιοχή και καιγόταν τα σπαρτά, οπότε απελπισία επικρατούσε στο βασίλειο του Λαομέδοντα, καθώς δεν υπήρχε τροφή ούτε από τη γη, ούτε από τη θάλασσα.


Ο Λαομέδοντας ζήτησε χρησμό για την συμφορά που τον βρήκε και ο χρησμός όριζε να δοθεί η κόρη του Ησιόνη ως τροφή στο κήτος για να πάψει η συμφορά.
Στη δύσκολη αυτή στιγμή ο Λαομέδοντας ζήτησε την βοήθεια του Ηρακλή, που εκείνη την εποχή εκστράτευε μαζί με τους Αργοναύτες. Ο Ηρακλής ως μισθό για την λύτρωση της Ησιόνης ζήτησε τα περίφημα άλογα του Λαομέδοντα, που τοι θεοί είχαν χαρίσει στον πρόγονο του τον Τρώα και τώρα ανήκαν σ' αυτόν.

(Τα άλογα αυτά, ήταν του προγόνου των Τρώων Εριχθόνιου, που γέννησε τον Τρώα, και παιδιά του Τρώα, ήταν ο Ίλος, ο Ασάρακος και ο Γανυμήδης. Το Γανυμήδη απήγαγαν οι θεοί και τον κράτησαν ως οινοχόο στους Ουρανούς, και αντί αυτού, έδωσαν οι θεοί στον Τρώα, ένα ζευγάρι αθανάτων ίππων. Από αυτούς τους ίππους ο απόγονος Εριχθόνιος, γιος του Δάρδανου, που στην εποχή του θεωρούνταν ο πλουσιότατος των θνητών ανθρώπων, έφτασε να κληρονομήσει 3.000 ίππους. Οιίπποι ήταν τόσο ωραίοι, ώστε τους ερωτεύτηκε ο Βορέας ο άνεμος, και γέννησε από αυτούς δώδεκα πώλους (πουλάρια), που σκιρτούσαν επί των άκρων των σιτηρών χωρίς να τα καταπλακώνουν και πατούσαν πάνω στα κύματα, χωρίς να καταποντίζονται.)

Ο Λαομέδοντας δέχτηκε αλλά όταν ο Ηρακλής έσωσε την Ησιόνη και σκότωσε το κήτος, εκείνος και πάλι αθέτησε την υπόσχεση του και δεν έδωσε τα άλογα στον Ηρακλή. Ο Ηρακλής επέστρεψε στο Ίλιον και κυρίεψε την πόλη, πολλά χρόνια πριν τον Τρωϊκό πόλεμο , που περιγράφει ο Όμηρος, σκότωσε με τα βέλη του τον Λαομέδοντα και όλα τα αγόρια του, εκτός από τον Ποδάρκη (Πρίαμο), διότι βοήθησε τον Ηρακλή και τους Αργοναύτες να κυριέψουν το Ίλιον. Ο Ηρακλής έδωσε την κόρη του Λαομέδοντα ως σύζυγο στον φίλο του Τελαμώνα.


Μετά την καταστροφή του Ιλίου, ο Ποδάρκης σύρθηκε ως δούλος.
ἡνίκα ἡ Τροία ὑφ' Ἡρακλέος ἐπορθήθη, ἤγετο
αἰχμάλωτος ὁ Πρίαμος τὸ τηνικαῦτα Ποδάρκης καλούμενος

Ο Ηρακλής όμως, έδωσε την ευκαιρία στην Ηνιόνη να εξαγοράσει την ελευθερία του αδελφού της.

...τότε δὲ Ἡρακλῆς τῇ Ἡσιόνῃ χαρίζεται ὃν ἂν θέλῃ
τῶν αἰχμαλώτων ὠνήσασθαι, ἡ δὲ τὴν ἑαυτῆς δοῦσα
τὴν χρυσῆν αὐτῆς καλύπτραν ἐπρίατο αὐτόν, ὅθεν
ἐκλήθη Πρίαμος καὶ κατέλιπεν αὐτὸν ἐν τῇ πατρίδι
ἐλπίζουσα αὐτὴν ὑπ' αὐτοῦ ἀνασταθῆναι, ὃ καὶ γέγονεν.

Έτσι η αδελφή του Πριάμου, η Ησιόνη, έδωσε το χρυσό της κεφαλόδεσμο και τον εξαγόρασε, γι' αυτό από τότε ο Ποδάρκης ονομάστηκε Πρίαμος, δηλαδή αγοραστός, (από το ρήμα πρίημι=αγοράζω), διότι εξαγοράστηκε η ελευθερία του, με την ελπίδα να αναστηθεί κάποτε το βασίλειο της Τροίας, όπως και έγινε.

<Πρίαμος>, ὄνομα κύριον· ἐκ τοῦ πρίημι τὸ ἀγοράζω,
πρίαμαι, Πρίαμος· ἐπράθη γὰρ καὶ διὰ τοῦτο καὶ
ταύτης τῆς ἐπωνυμίας ἔτυχεν,ὠνητὸς αἰθαλωτὸν
εἰς πάτραν μολῶν·

Είναι ο γνωστός μας Πρίαμος, που αργότερα έγινε βασιλιάς του Ιλίου, άνδρας καλός, δίκαιος, αγαπητός από το λαό του.


Απαγορεύεται η αντιγραφή, ή αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή ολική ή μερική ή περιληπτική ή η απόδοση κατά παράφραση ή διασκευή του περιεχομένου των δημοσιεύσεων του ιστολογίου, με οποιονδήποτε τρόπο, μηχανικό, ηλεκτρονικό, ή άλλο χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια της συγγραφέως, σύμφωνα με το νόμο 2121/1993 και κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, που ισχύουν στην Ελλάδα.


Creative Commons License
Αυτή η εργασία χορηγείται μόνον με άδεια Creative Commons Αναφορά προέλευσης-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Μη εισαγόμενο.

Κυριακή 1 Μαρτίου 2009

Ο Αχιλλέας στην αυλή του Λυκομήδη

Ο Πηλέας γνωρίζοντας από χρησμό, (μανθάνων ἀπὸ χρησμοῦ βραχυχρόνιος Ἀχιλλεὺς εἶναι)
ότι η μοίρα του παιδιού του όριζε να μην γυρίσει σώος από τον πόλεμο της Τροίας, αποφάσισε να κρύψει τον Αχιλλέα στο νησί του Λυκομήδη, στη Σκύρο.

Πηλεὺς δὲ προγιγνώσκων ὅτι μοιρίδιον ἦν ἐν Τροίᾳ θανεῖν Ἀχιλλέα, παραγενόμενος εἰς Σκύρον πρὸς Λυκομήδην τὸν βασιλέα παρέθετο τὸν Ἀχιλλέα, γυναικείαν ἐσθῆτα ἀμφιέσας ὡς κόρην. ὁ δὲ αὐτὸν μετὰ τῶν θυγατέρων ἀνέτρεφε.

Παραλλαγή του μύθου θέλει την Θέτιδα να αποφασίζει να κρύψει το γιό της στην αυλή του βασιλιά Λυκομήδη, αφού ως θεά που ήταν, γνώριζε το τέλος που περίμενε το παιδί της, επειδή δεν είχε προλάβει να το κάνει άτρωτο και αθάνατο.

....ὅθεν ὡς προειδυῖα ἡ Θέτις τοῦτο, ἦν αὐτὸν παραθεμένη εἰς τὸν Λυκομήδους παρθενῶνα ὡς κόρην ἐν τῇ Σκύρῳ.

Εκεί ο Αχιλλέας γύριζε ντυμένος κοπέλα, ανάμεσα στις κόρες του Λυκομήδη, μάθαινε αργαλειό και ασχολιόταν με όσα καταπιάνονταν τα κορίτσια, ώστε να μην τον αναγνωρίσει κανείς.

....ὑπεκρίθη κόρη εἶναι καὶ ἐλθὼν ἐν
Σκύρῳ ᾤκει μετὰ τῶν τοῦ Λυκομήδους παίδων,

Χρησμός δόθηκε στους Αχαιούς, ότι το Ίλιον δεν ήταν δυνατόν να κατακτηθεί, δίχως την συμμετοχή του Αχιλλέα στον πόλεμο. Έτσι στάλθηκαν ο Οδυσσέας, ο Φοίνικας και ο Νέστορας, προς αναζήτηση του Αχιλλέα. Ο Πηλέας προσποιήθηκε ότι δεν γνώριζε πού είναι ο Αχιλλέας. Όταν όμως η αποστολή των ανδρών έφτασε στο παλάτι του Λυκομήδη, αναζητώντας τον Αχιλλέα, ο πολυμήχανος Οδυσσέας κατάλαβε ότι εκείνος κρυβόταν ανάμεσα στα κορίτσια. Έπρεπε όμως να βρουν έναν τρόπο να ξεσκεπάσουν τον Αχιλλέα, ώστε να τον αναγκάσουν να τους ακουλουθήσει.

Το μυαλό του πολυμήχανου Οδυσσέα, βρήκε την λύση.

....σοφὸς ὢν Ὀδυσσεὺς καὶ ἱκανὸς τῶν
ἀδήλων θηρατὴς πρὸς τὸν τῶν θηρωμένων
ἔλεγχον μηχανᾶται τὰ νῦν·

Μεταμφιέστηκε σε γυρολόγο πραματευτή, και πήρε άδεια από τον Λυκομήδη να δείξει τα πλουμίδια και τα γυναικεία εργαλεία, που πουλούσε, στις κόρες του βασιλιά. Ο πονηρός όμως ανάμεσα στις κορδέλες, τα νήματα, τα έρια, τα υφάσματα, στα πανέρια με την ηλακάτη (ρόκα), την άτρακτο (αδράχτι), τις κερκίδες (σαΐτες), τοποθέτησε και πολεμικά όπλα, σπαθί, τόξο, βέλη.

πολλάς σοι παρθένους ἔδειξε τὰς Λυκομήδους
καὶ παρθένων ἔργα καὶ ὄργανα, τὴν ἠλακάτην,
τὸν ἄτρακτον, τὸ ἔριον, τὸν στήμονα,
τὴν κρόκην καὶ δὴ καὶ τὸν Ἀχιλλέα μεμίμηται
παρθένον ὑποκρινόμενον.

Όταν έριξε την πραμάτεια του στους κήπους, μπροστά στα κορίτσια όλα τα κορίτσια, με θαυμασμό κοίταζαν τις κορδέλες και τα γυναικεία εργαλεία. Ο Αχιλλέας όμως, αν και ήταν ντυμένος γυναίκα, δεν μπόρεσε να αντισταθεί στον πειρασμό και κοίταζε τα πολεμικά όπλα και άρπαξε το σπαθί και το κινούσε με πολεμική τεχνική.

μετὰ τῶν τοῦ Λυκομήδους παίδων, ἔνθα καὶ
τῇ Δηιδαμείᾳ συνῆλθεν ss3s4. ὁ Ὀδυσσεὺς
δὲ σταλεὶς ὑπὸ Ἀγαμέμνονος ἀτράκτους καὶ
ἠλακάτας καὶ ὅσα τοιαῦτα γυναικῶν ἐργαλεῖα,
ἔτι δὲ καὶ ξίφη καὶ τόξα καὶ ἰοὺς ῥίψας πρὸ
τοῦ παρθενῶνος τῶν γυναικῶν τοῦ Λυκομήδους
ἐπέγνω αὐτὸν καὶ τοῖς Ἕλλησιν ἤγαγεν·
αἱ γὰρ γυναῖκες τὰ τῶν γυναικῶν ἐπιλέγονται,
Ἀχιλεὺς δὲ ξίφος λαβὼν ἐπειρᾶτο κινεῖν
δεξιῶς καὶ οὕτως ἠλέγχθη.

Ήταν φανερό πια ότι ο Οδυσσέας τον είχε ανακαλύψει. Τότε οι υπόλοιποι σύντροφοι του Οδυσσέα που περίμεναν έξω από το παλάτι, σάλπισαν ένα πολεμικό πρόσταγμα, και άρχισαν να χτυπούν τις ασπίδες με τα σπαθιά τους όπως είχαν συμφωνήσει.

Μόλις ο Αχιλλέας άκουσε τον πολεμικό ήχο, άρπαξε το σπαθί και το τόξο και όρμηξε για μάχη. Είχε πια ολοφάνερα φανερωθεί η ανδρική του φύση.

Οι Έλληνες ζήτησαν να τους ακολουθήσει στον πόλεμο, διότι ένας ήρωας δεν ήταν δυνατόν να περάσει την υπόλοιπη ζωή του, κλεισμένος σ' ένα γυναικονίτη, σαν κοπέλα.

Ο Αχιλλέας πείστηκε και τους ακολούθησε στην Τροία.


Ο μύθος αυτός, που θέλει τον Αχιλλέα, ντυμένο με γυναικεία ρούχα, να παριστάνει την γυναίκα, έδωσε αφορμή στα άρρωστα και διεστραμμένα μυαλά των ομοφυλοφίλων, ξένων αλλά δυστυχώς και Ελλήνων, να τον χρησιμοποιούν ως "άλλοθι;" για να δικαιολογήσουν τις σεξουαλικές τους προτιμήσεις.

Δεν μπορώ να καταλάβω, γιατί πρέπει να προσπαθούν να μας πείσουν για πράγματα, που μόνο στα αρρωστημένα τους μυαλά είναι γραμμένα. Σέβομαι τις σεξουαλικές προτιμήσεις όλων των ανθρώπων. Όταν όμως προσπαθούν με άνανδρο κατά την γνώμη μου τρόπο, να μας πείσουν για τις δήθεν ομοφυλοφιλικές τάσεις φιλοσόφων, και ενδόξων ανδρών, συγχίζομαι και λυπάμαι για την άγνοια τους. Μάλλον θα πρέπει να κάνουν υπερεντατικά μαθήματα αρχαίων ελληνικών, γραμματικής, και φιλοσοφικής σκέψης, για να καταλάβουν την διαφορά του παιδαγωγικού έρωτα, από τον σεξουαλικό, και της λέξης ερώμενος, ή ερωμένος που καμμία σχέση δεν έχει στην αρχαία ελληνική γλώσσα, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιείτε σε φιλοσοφικά κείμενα, με την έννοια του εραστή και του αγαπητικού, που εννοούμε σήμερα.

Πρόκειται για την απέραντη αγάπη, σεβασμό και θαυμασμό του μαθητή προς τον δάσκαλο του, ή τον φίλο.Σε κάποια άλλη σελίδα θα μας δοθεί η ευκαιρία να δούμε την διαφορά, και την καταδίκη των σαρκικών παθών και της σαρκικής παιδεραστίας.
Προτείνω ανεπιφύλακτα το βιβλίο "ο παιδαγωγικός έρως στην αρχαία Ελλάδα" του εκπαιδευτικού και διδάκτορα φιλοσοφίας Γεωργίου Καραγιάννη, των εκδόσεων Μαίανδρος.

Ας επανέλθουμε όμως στην ιστορία του Αχιλλέα στην αυλή του Λυκομήδη. Οι ομοφυλόφιλοι λοιπόν χρησιμοποιούν τον μύθο, ως απόδειξη ότι ακόμη και μεγάλοι άνδρες και ήρωες ήταν "κραγμένες αδελφές", μειώνοντας ακόμη και τους εαυτούς τους, (διότι δεν είναι όλοι οι ομοφυλόφιλοι "κραγμένες") αποσιωπούν όμως την μια πλευρά του μύθου, που είναι και η κυριότερη, όπου αν και μικρό παιδί ο Αχιλλέας, και παρά το γεγονός πως μεγάλωνε μαζί με τα κορίτσια και αναγκαζόταν να μεταμφιέζεται σε κορίτσι για να μην αναγνωριστεί από ξένους, οι αντρικές ορμόνες του, καλά κρατούσαν" και δεν τον πρόδωσαν.

Ίσα ίσα, που ερωτεύτηκε την μια κόρη, την μεγαλύτερη, του Λυκομήδη και έκανε μαζί της ένα γιο, τον γνωστό από τα Ομηρικά Έπη ΝΕΟΠΤΟΛΕΜΟ, που το πρώτο του όνομα ήταν Πύρρος, ονομάστηκε όμως Νεοπτόλεμος, από τον Φοίνικα, διότι και αυτός και ο πατέρας του έλαβαν μέρος σε πόλεμο, ιδιαίτερα νέοι.

ὑπεκρίθη κόρη εἶναι καὶ ἐλθὼν ἐν Σκύρῳ
ᾤκει μετὰ τῶν τοῦ Λυκομήδους παίδων,
ἔνθα καὶ τῇ Δηιδαμείᾳ συνῆλθεν

Philostratus

ἀπόθετος
αὐτῇ ὁ παῖς ξὺν ταῖς Λυκομήδους θυγατράσιν ἐν
Σκύρῳ κρύπτεται κόρη μὲν εἶναι δοκῶν ταῖς ἄλλαις,
μίαν δὲ αὐτῶν τὴν πρεσβυτάτην ξὺν ἀπορρήτῳ
γνοὺς ἔρωτι, καὶ προιών γε ἐς τόκου ὥραν ὁ χρόνος
τὸν Πύρρον ἐκδώσει.

Proclus Phil.,

Ἀχιλλεὺς δὲ Σκύρῳ προσσχὼν
γαμεῖ τὴν Λυκομήδους θυγατέρα Δηϊδάμειαν.

Pseudo-Apollodorus Myth., Bibliotheca

κἀκεῖ τρεφόμενος τῇ Λυκομήδους
θυγατρὶ Δηιδαμείᾳ μίγνυται,
καὶ γίνεται παῖς Πύρρος αὐτῷ
ὁ κληθεὶς Νεοπτόλεμος αὖθις.

Flavius Philostratus Soph.,

Δηιδάμειαν δὲ θυγατέρα τοῦ Λυκομήδους ἔγημε
καὶ γίγνεται αὐτοῖς Νεοπτόλεμος ὀνομασθεὶς
τοῦτο διὰ νεότητα τοῦ Ἀχιλλέως,
καθ' ἣν ἐς τὸ πολεμεῖν ὥρμησεν.

Pausanias Perieg., Graeciae descriptio

τοῦ δὲ Ἀχιλλέως τῷ παιδὶ
Ὅμηρος μὲν Νεοπτόλεμον ὄνομα ἐν ἁπάσῃ οἱ τίθεται
τῇ ποιήσει· τὰ δὲ Κύπρια ἔπη φησὶν ὑπὸ Λυκομήδους
μὲν Πύρρον, Νεοπτόλεμον δὲ ὄνομα ὑπὸ Φοίνικος
αὐτῷ τεθῆναι, ὅτι Ἀχιλλεὺς ἡλικίᾳ ἔτι νέος πολεμεῖν
ἤρξατο.

Eustathius Philol., Scr. Eccl.,
Commentarii ad Homeri Iliadem

Ἔνθα καὶ Δηϊδαμείᾳ τῇ τοῦ Λυκομήδους
συνελθὼν ἐγκύμονα πεποίηκεν, ἐξ ἧς ὁ Νεοπτόλεμος.

....
ὁ δ' ἐπὶ τὰ ὅπλα.
πρότερον δὲ ταῖς παρθένοις συνδιατρίβων,
ἔφθειρε Δηϊδάμειαν τὴν Λυκομήδους.
ἥτις ἐξ αὐτοῦ ἐγέννησε Πύῤῥον τὸν
ὕστερον Νεοπτόλεμον κληθέντα. ὅς τις τοῖς
Ἕλλησι νέος ὢν συνεστρατεύσατο μετὰ
θάνατον τοῦ πατρός. ἡ ἱστορία παρὰ τοις....

Άλλωστε και μόνο το γεγονός ότι ενώ τα κορίτσια ενθουσιάστηκαν με τις κορδέλες και τα υφαντικά εργαλεία, ο ΑΧΙΛΛΕΑΣ ενθουσιάστηκε με το σπαθί, το τόξο και τα βέλη, και αποδείχτηκε ετοιμοπόλεμος στον επικείμενο κίνδυνο.

Απαγορεύεται η αντιγραφή, ή αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή ολική ή μερική ή περιληπτική ή η απόδοση κατά παράφραση ή διασκευή του περιεχομένου των δημοσιεύσεων του ιστολογίου, με οποιονδήποτε τρόπο, μηχανικό, ηλεκτρονικό, ή άλλο χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια της συγγραφέως, σύμφωνα με το νόμο 2121/1993 και κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, που ισχύουν στην Ελλάδα.

Αυτή η εργασία χορηγείται μόνον με άδεια

Creative Commons License
Creative Commons Αναφορά προέλευσης-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Μη εισαγόμενο.

Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2009

Το παλλάδιο, η ιστορία των βασιλιάδων της Τροίας 1




Πολλές φορές αναρωτιόμαστε, τι ήταν το παλλάδιο,
που υπήρχε στους ναούς της Θεάς Αθηνάς,
αλλά πουθενά δεν διαβάζουμε όλη την ιστορία
συγκεντρωμένη, ώστε να μπορέσουμε να κατανοήσουμε
γιατί είχε τόση μεγάλη σημασία και αξία, ώστε να
θεωρείται σύμβολο ευτυχίας, ένα μικρό ξύλινο ειδώλιο,

(Παλλάδιον, εὐτυχίας θρυλλούμενον σύμβολον)βρέτας όπως λεγόταν στην αρχαιότητα.
Ακόμη και καθηγητές μπερδεύουν τη Θεά Νίκη με
το Παλλάδιο της Θεάς Αθηνάς, διότι δεν
γνωρίζουν με λεπτομέρειες την ιστορία του.

Πρώτη φορά που ακούσαμε για το παλλάδιο,
ήταν προφανώς στο σχολείο, εκτός,
από ορισμένους από εμάς, λάτρεις της μυθολογίας
από μικρά παιδιά, που ίσως είχαμε ακούσει
ιστορίες από κάποιους μεγαλύτερους, ή επειδή
διαβάσαμε κάτι, σε κάποιο βιβλίο μυθολογίας.

Η ιστορία του παλλάδιου, ακουγόταν σε μύθους
σχετικούς με τη θεά Αθηνά, ή για την άλωση
της Τροίας. Όλοι μας θυμόμαστε το χρησμό που
δόθηκε στους Αχαιούς και έλεγε, ότι το Ίλιον
θα καταληφθεί, μόνο αν κλαπεί από το
ναό της Αθηνάς, το παλλάδιο.

Ολόκληρη την ιστορία όμως λίγοι από εμάς την
γνωρίζαμε ολόκληρη και με κατανοητή σειρά.
Η αγάπη μου για την ελληνική μυθολογία και
τις αλληγορίες της, με οδήγησαν να φτιάξω μια
σχετικά περιληπτική ιστορία ώστε όλοι όσοι
ενδιαφέρεστε να μάθετε σχεδόν ολόκληρο το μύθο,
διότι αν έπρεπε να αναφέρουμε όλους τους
μύθους γύρω από αυτό θα θέλαμε βιβλίο.
Σε λίγες γραμμές, θα δούμε την ιστορία από την
αρχή, για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε γιατί,
είχε τόσο μεγάλη σημασία, για τις πόλεις,
ώστε να θέλουν να το έχουν στην κατοχή τους.

Η ιστορία του Παλλαδίου, αρχίζει με την ανατροφή
της παρθένας θεάς Αθηνάς. Η Θεά Αθηνά όπως λέει
ο μύθος, γεννήθηκε όταν ο Δίας, κατάπιε την Μήτιδα,
τη θεά της γνώσης, όταν φοβήθηκε πως κινδυνεύει
ο θρόνος του από τα παιδιά που θα αποκτούσε μαζί της.
Η Μήτις ήταν η πιο σοφή και συνετή από όλους τους θεούς.
Ήταν μια από τις Ωκεανίδες Νύμφες, που είχαν
αναλάβει την ανατροφή του μικρού Δία, όταν η
μητέρα του Ρέα, τον έκρυψε στο Ιδαίο άντρο,
ώστε να μην τον φάει ο πατέρας του Κρόνος,
όπως είχε κάνει με τα υπόλοιπα παιδιά του.
Η Μήτις βοήθησε να μεγαλώσει ο Δίας και ήταν
εκείνη που στάθηκε αρωγός (βοηθός) του, ώστε
να νικήσει τον πατέρα του Κρόνο. Του έδωσε
ένα μαγικό βότανο, που μόλις το κατάπιε ο Κρόνος,
αναγκάστηκε να ξεράσει από το στομάχι του
όσα παιδιά του είχε καταπιεί.

Φυσικό ήταν ο Δίας να ερωτευτεί μια τόσο
σοφή και συνετή γυναίκα, οπότε αποφάσισε να
την κάνει και πρώτη σύζυγο του.
Η γιαγιά του η Γαία και ο παππούς του
ο Ουρανός όμως, τον ενημέρωσαν ότι η
βασιλεία του θα κινδύνευε από την κόρη και
το γιό που θα αποκτούσε μαζί της.
Η γιαγιά του η Γαία του έδωσε ένα βοτάνι
που όποιος το έτρωγε γινόταν μικρός.
Ο Δίας ξεγέλασε την Μήτιδα δίνοντας της
το βοτάνι, λέγοντας πως τρώγοντας το θα
γεννούσε γερά παιδιά. Μόλις εκείνη το κατάπιε
και μίκραινε, ο Δίας την κατάπιε για να
γλυτώσει από αυτήν και τους απογόνους της.
Αλλά από εκείνη την μέρα ο Δίας άρχισε να
έχει φοβερό πονοκέφαλο. Ο Δίας ζήτησε από τον
Ήφαιστο να τον χτυπήσει με τον πέλεκυ (τσεκούρι),
στο κεφάλι, διότι δεν άντεχε το βάρος που είχε.

Όταν ο Ήφαιστος υπάκουσε, ξεπετάχτηκε μέσα
από το κεφάλι του πατέρα της, πάνοπλη η
γαλανομάτα (γλαυκώπις)θεά Αθηνά και
ονομάστηκε Παλλάδα διότι πάλλονταν το δόρυ της.

Ο Πλάτωνας στο έργο του Κρατύλος, που μιλά
για την ετυμολογία των λέξεων, υποστηρίζει
ότι το όνομα Αθηνά προέρχεται από το Ηθονόην,
ή « ἁ θεονόα », στον δωρικό τύπο της λέξης,
δηλαδή τον νου και την διάνοια του Θεού.
Έτσι την ονόμασαν « Ἀθηνάαν » και
θεωρείται η θεά της σοφίας.

Ἀθηνᾶν αὐτὸν νοῦν τε καὶ διάνοιαν πεποιηκέναι,
ἔτι δὲ μειζόνως λέγων θεοῦ νόησιν ὡσπερεὶ λέγει
ὅτι « ἁ θεονόα » ἐστὶν αὕτη, ....
καὶ τὸ ἰῶτα καὶ τὸ σῖγμα ἀφελών....
Ἴσως δὲ οὐδὲ ταύτῃ, ἀλλ᾽ ὡς τὰ θεῖα νοούσης αὐτῆς
διαφερόντως τῶν ἄλλων « Θεονόην » ἐκάλεσεν.
Οὐδὲν δὲ ἀπέχει καὶ τὴν ἐν τῷ ἤθει νόησιν ὡς οὖσαν
τὴν θεὸν ταύτην « Ἠθονόην » μὲν βούλεσθαι προσειπεῖν·
παραγαγὼν δὲ ἢ αὐτὸς ἤ τινες ὕστερον ἐπὶ τὸ
κάλλιον ὡς ᾤοντο, « Ἀθηνάαν » ἐκάλεσαν.


Την ανατροφή της θεάς σύμφωνα με έναν μύθο,
ο Δίας την ανέθεσε στο θαλάσσιο θεό Τρίτωνα,
κάπου στη Λιβύη, εκεί που και σήμερα ακόμη
λέγεται Τριτωνίδα η περιοχή.

Ο Τρίτωνας ανέθρεψε την Αθηνά, παρέα με την
συνομήλικη με την θεά κόρη του την Παλλάδα.
Τα δύο κορίτσια μεγάλωναν μαζί και ασκούντο
στην πολεμική τέχνη. Κάποτε σε μια μεταξύ
τους φιλονικία, ο Δίας φοβήκηκε ότι η
Παλλάδα θα έβλαπτε την Αθηνά και την
σκέπασε με την αιγίδα του. Η Παλλάδα
ξαφνιάστηκε όταν είδε ξαφνικά μπροστά της
την θεϊκή ασπίδα, και έτσι δόθηκε η
ευκαιρία στην Αθηνά να πλήξει με το
ακόντιο της την Παλλάδα. Δυστυχώς το
χτύπημα ήταν θανάσιμο και η Παλλάδα
έχασε τη ζωή της. Η Αθηνά ήταν απαρηγόρητη
από τη θλίψη για το χαμό της καλής της φίλης.

Περίλυπη για τον απρόσμενο θάνατο της Παλλάδας,
κατασκεύασε ένα ξύλινο ομοίωμα της φίλης της,
σκέπασε το στέρνο του αγάλματος με την
θεϊκή αιγίδα το τοποθέτησε και το τιμούσε
δίπλα στον πατέρα της Δία. Άλλος μύθος λέει ότι
το Παλλάδιο το έπλασε ο Ήφαιστος από τα οστά
του Πέλοπος και η Αθηνά το φύλαγε μέσα
σε ναό αφιερωμένο στην ίδια.



φασὶν Ἥφαιστον ἐκ τῶν ὀστῶν Πέλοπος
πεποιηκέναι τὸ Παλλάδιον.
Θα δούμε τώρα το γενεαλογικό δέντρο των Τρώων,
που αποδεικνύει και την ελληνική τους καταγωγή.
Έτσι θα αντιληφθούμε ότι ο Τρωϊκός πόλεμος,
ήταν και εμφύλιος πόλεμος.

Η Ωκεανίδα Ηλέκτρα, η κόρη του Άτλαντα, και
ο Δίας γέννησαν τον Δάρδανο και τον Ιασίωνα.
Ο Διονύσιος ο Αλικαρνασεύς υποστηρίζει ότι
πατρίδα του Δαρδάνου, ήταν η Αρκαδία, όπου
μαζί με τον αδελφό του Ιασίωνα βασίλεψαν μετά
τον θάνατο του παππού τους του Άτλαντα.

Ο Δάρδανος είχε παντρευτεί την Χρύση
(κόρη του Πάλλαντα) και είχε αποκτήσει
δυο γιους, τον Ιδαίο και τον Δείμα.

Την εποχή εκείνη όμως έγινε ένας από τους
μεγαλύτερους κατακλυσμός, γνωστός και ως
κατακλυσμός του Δαρδάνου, διότι έγινε την
εποχή που εκείνος βασίλευε. Ο Δάρδανος
και η οικογένεια του επέζησαν του φοβερού
εκείνου κατακλυσμού και για να καταφέρουν να
επιβιώσουν στα λιγοστά εδάφη που υπήρχαν μετά
τον κατακλυσμό, έφυγαν ψάχνοντας για εύφορη γη.
Ο Δείμας ο ένας από τους γιούς του, έμεινε στην
Αρκαδία, ενώ ο Δάρδανος μαζί με τον αδελφό του
Ιασίωνα έφυγαν στα βορειοανατολικά και πήγαν
να αποικήσουν την Σαμοθράκη. Εκεί ο Ιασίων
ερωτεύτηκε τη θεά Δήμητρα και στην προσπάθεια
του να την βιάσει κατακεραυνοβολήθηκε από
τον θεό Δία. Λυπημένος για τον θάνατο του
αδελφού του, αλλά και επειδή έψαχνε πιο εύφορη
γη ο Δάρδανος πέρασε στα απέναντι παράλια στην
Μικρά Ασία, κοντά στην περιοχή της Αβύδου.

(Άλλος μύθος λέει ότι ο Δάρδανος, πήγε πρώτα
στην Κρήτη και από εκεί πήγε στη Μ. Ασία,
ενώ άλλος μύθος θέλει τον Τεύκρο να μεταβαίνει
από την Κρήτη στην Μ. Ασία
και να διαδέχεται το Δάρδανο.)

Ενώ άλλος μύθος αναφέρει ότι ο Δάρδανος πήρε το Παλλάδιο,
από το ναό της Αθηνάς και μαζί με τον αδελφό του Ιασίωνα,
έφτασε στην Σαμοθράκη, όπου τους φιλοξένησε ο Κάδμος ο γιός του Αγήνορος
(που πολλοί θέλουν να πιστεύουν πως ήταν Φοινικικής καταγωγής, αλλά σε άλλο σημείο θα αποδείξουμε τι καταγωγή είχαν και οι Φοίνικες),
μαζί με την γυναίκα του Τηλεφάη (Τηλέφασα). Όταν η Τηλεφάη πέθανε, ο Κάδμος παντρεύτηκε την Αρμονία και έστειλε τον Δάρδανο και τους υπηκόους του στον Τεύκρο, (τον Τρώα) που βασίλευε στην Ασία. Ο Τεύκρος αναγνώρισε τον Δάρδανο και τον πάντρεψε με την κόρη του και το άφησε το βασίλειο του, μετά τον θάνατο του.

... ἐκ τοῦ νεὼ τῆς Ἀθηνᾶς τὸ παλλάδιον ἀράμενος
ἀφίκετο εἰς Σαμοθρᾴκην μετὰ Ἁρμονίας καὶ Ἰασίωνος
[ἑνὸς] τῶν ἀδελφῶν, κἀκεῖ διάγοντα Κάδμος
ὁ Ἀγήνορος ἐφιλοποιήσατο, καὶ ἀποθανούσης Τηλεφάης
γαμεῖ τὴν Ἁρμονίαν ὁ Κάδμος καὶ ἀποστέλλει τὸν Δάρδανον
εἰς τὴν Ἀσίαν μετὰ τῶν ἑταίρων πρὸς Τεῦκρον τὸν Τρῶα·
ὁ δὲ Τεῦκρος ἀναγνωρίσας τὸν Δάρδανον δίδωσιν αὐτῷ τὴν
θυγατέρα Βάτειαν καὶ ἀποθνήσκων τὴν βασιλείαν.


Στην περιοχή εκείνη βασίλευε ο Τεύκρος ο γιος του ποταμού Σκάμανδρου και την νύμφης Ιδαίας,
για το λόγο αυτό η περιοχή εκείνη λεγόταν Τευκρίς, και οι κάτοικοι της Τεύκροι.

([Δάρδανος,] πόλις Τρωάδος, ἡ πρότερον [Τευκρίς.])Ο βασιλιάς Τεύκρος υποδέχτηκε τον Δάρδανο του παραχώρησε
κάποια κομμάτια γης και του έδωσε ως σύζυγο την κόρη του τη Βάτεια.

Όταν πέθανε ο Τεύκρος η περιοχή ονομάστηκε Δαρδανία,
εφόσον ο Δάρδανος κληρονόμησε το βασίλειο του πεθερού του.

....ᾤκισε Δάρδανον καὶ Δαρδανίαν τὴν χώραν ὠνόμασεν,
ἣ Τευκρίς πρότερον ἐκαλεῖτο”. αὕτη καὶ Δαρδανία.
καὶ Δαρδανική καὶ Δαρδάνιοι καὶ Δαρδανίδαι καὶ [Δάρδανοι].
Εκεί ο Δάρδανος γέννησε άλλα δυό παιδιά τον
Ίλο και τον Εριχθόνιο. Ο Ίλος δεν απέκτησε παιδιά.

Ο Εριχθόνιος διαδέχτηκε τον πατέρα του στη βασιλεία, παντρεύτηκε
την Αστυόχη του Σιμόεντος και γέννησε μαζί της γιο τον Τρώα.

Όταν ήρθε η σειρά του Τρώα στην βασιλεία, ονόμασε την περιοχή Τροία. Ο Τρώας πήρε για σύζυγο την Καλλιρόη, την κόρη του Σκάμανδρου, (του ποτάμιου θεού) και γέννησε μαζί της την Κλεοπάτρα και τρία αγόρια, τον Ίλο, τον Ασσάρακο και τον Γανυμήδη. Τον Γανυμήδη τον άρπαξε ο Δίας μεταμορφωμένος σε αετό και τον διόρισε οινοχόο των θεών στον Όλυμπο.

Ο Ίλος ο ένας γιος του Τρώα, εγγονός του Εριχθόνιου, παντρεύτηκε την Ευρυδίκη την κόρη του Αδράστου, και γέννησε την Θεμίστη (που παντεύτηκε τον Κάπυ), και τον Λαομέδοντα.

Ο Ίλος θεωρείται ο γενάρχης του Πριάμου, του θρυλικού βασιλιά της Τροίας,
αλλά παράλληλα θεωρείται και γενάρχης του Αινεία του ιδρυτή της Ρώμης,
που αργότερα θα γινόταν ονομαστή κοσμοκράτειρα.
(Ίσως η αίγλη της να οφείλεται στο Παλλάδιο το οποίο κατέληξε εκεί, σύμφωνα με μύθο.)

Ο Ίλος κληρονόμησε το βασίλειο της Τροίας, στην πόλη που έκτισε, το Ίλιον,
έδωσε το δικό του όνομα, ή το όνομα του Ήλιου, (ηλιακή θεότητα) διότι εκεί εμφανίστηκε ένα περίεργο φαινόμενο.

Ο μύθος για την ίδρυση της πόλης έχει ως εξής:
Ο βασιλιάς της Φρυγίας, διοργάνωσε αγώνες πάλης και στους αγώνες έλαβε μέρος ο Ίλος και κέρδισε. Έπαθλο των αγώνων ήταν 100 δούλοι (50 άνδρες, 50 γυναίκες).
Χρησμός που είχε δοθεί στο βασιλιά της Φρυγίας, όριζε μαζί με το έπαθλο των αγώνων να παραδώσει στον νικητή και μια ποικίλλη (παρδαλή) αγελάδα.
Το ζώο σύμφωνα με το χρησμό έπρεπε να περιπλανηθεί ελεύθερα μόνο του και ο Ίλος έπρεπε να ιδρύσει πόλη στο σημείο που το ζώο θα σταματούσε και θα καθόταν. Η αγελάδα ακολούθησε το δρόμο βόρεια της Φρυγίας και στάθηκε στο "λόφο της Άτιδος", στην Πεσινούντα. Στο σημείο εκείνο σύμφωνα με το μύθο ο Δίας πέταξε την Άτι (αδικία) όταν την γκρέμισε από τον Όλυμπο.

Στο σημείο εκείνο λοιπόν ο Ίλος έκτισε την πόλη του, λίγα χιλιόμετρα μόνο, νοτιότερα από την πόλη που είχε κτίσει ο προπάππους του Δάρδανος. Ως ευσεβής που ήταν ζήτησε από το θεό Δία να του φανερώσει ένα σημάδι, ώστε να είναι σίγουρος πως διάλεξε το σωστό σημείο και ότι ο Ίλος είναι άξιος ηγέτης της περιοχής. Αμέσως μια λάμψη φάνηκε στον ουρανό, και ένα φωτεινό αντικείμενο έπεσε έξω από την σκηνή του Ίλου. Ήταν ένα ξύλινο ειδώλιο (βρέτας).

....Καὶ τοῦ διοπετοῦς,” τοῦ ναοῦ τοῦ Διός·
ἤτοι τοῦ στρογγυλοειδοῦς· ἢ μᾶλλον ὅπερ
καὶ ἀληθές ἐστι, διοπετὲς καλεῖ τὸ ἄγαλμα
τῆς Ἀρτέμιδος, ἤτοι τὸ Παλλάδιον·

ὅπερ ἄνωθεν ἐκ τοῦ Διὸς διαθήλασθαι
ᾤοντο, καὶ οὐκ ἐξ ἀνθρώπων.

....καὶ τὸ Παλλάδιον δὲ τῆς Ἀθηνᾶς τοιοῦτο
ἦν, τρίπηχυ ξύλινον ἐξ οὐρανοῦ καταπεσὸν
ἐν Πεσινοῦντι τῆς Φρυγίας,....
τὸν τόπον φασὶ κληθῆναι.

[Παλλάδιον]: Παλλάδια ἐκάλουν,
τὰ βαλλόμενα εἰς γῆν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ
ἀγάλματα· πάλλειν γὰρ τὸ βάλλειν.


Το άγαλμα είχε τρεις πήχεις ύψος (1,386 μ.), τα πόδια του ήταν ενωμένα, φορούσε ανδρικά ρούχα, και πίλο (περικεφαλαία από μαλλιά) και στέμματα, (στεφάνι και ειρεσιώνη), ενώ στο δεξί χερί κρατούσε δόρυ και στο αριστερό κρατούσε ηλακάτη και άτρακτο (ρόκα και αδράχτι).



....Φασὶ δὲ τὸ ἐν Τροίᾳ Παλλάδιον διοπετὲς
μὲν εἶναι, ἤγουν ἐξ ἀέρος ἄνωθεν οὐρανόθεν
πεσόν, ἀνδρὸς δὲ δορὰν ἠμφιέσθαι στέμμα τε
ἔχειν καὶ ἠλακάτην, ἐν δὲ τῇ κεφαλῇ πῖλον
καὶ δόρυ ἐν τῇ δεξιᾷ.

....φασὶ τὸ διοπετὲς †ἀνδρὸς† δορὰν ἠμφιέσθαι,
ἔχειν δὲ στέμματα καὶ ἠλακάτην, ἐν δὲ
τῇ κεφαλῇ πόλιν κἀν τῇ δεξιᾷ δόρυ.


Ήταν το Παλλάδιο της θεάς Αθηνάς, η ιστορία του οποίου περιγράφηκε παραπάνω.
Το Παλλάδιο το έριξε ο Δίας στη χώρα του Ίλου και όρισε ότι πρέπει να κατασκευάσει ναό, αφιερωμένο στη θεά Αθηνά και να τιμά το ειδώλιο (Παλλάδιο).
Από τη στιγμή που το Παλλάδιο θα έμπαινε στο ναό, δεν έπρεπε να το δει και να το ακουμπήσει κανείς, παρά μόνο οι ιέρειες της θεάς, ούτε καν ο ίδιος ο Ίλος που το βρήκε.
Το Παλλάδιο θα προφύλασσε την πόλη από κάθε εισβολή, κάνοντας την απόρθητη.

....ὃ ἔλεγον εἶναι τετελεσμένον εἰς νίκην, φυλάττοντα τὴν πόλινΚάποτε έτυχε να πάρει φωτιά η πόλη και καιγόταν και ο ναός.
Ο Ίλος πάνω στον πανικό του, να σώσει το Παλλάδιο όρμησε μέσα στον φλεγόμενο ναό, εκείνο όμως τον τύφλωσε. Μόνο μετά από πολλές ικεσίες του Ίλου, προς την θεά Αθηνά, έπεισε την θεά ότι η πράξη δεν είχε σκοπιπόμητα, αλλά ό,τι έπραξε το έπραξε για να προφυλάξει το Παλλάδιο από την φωτιά. Η Αθηνά έδειξε κατανόηση και ο Ίλος ξαναβρήκε το φως του.

ΕΝ ΙΛΙΩΙ τοῦ ναοῦ τῆς Ἀθηνᾶς ἐμπρησθέντος
προσδραμὼν Ἶλος τὸ διοπετὲς ἥρπασε παλλάδιον
καὶ ἐτυφλώθη· οὐ γὰρ ἐξῆν ὑπ' ἀνδρὸς βλέπεσθαι·
ὕστερον δ' ἐξιλασάμενος ἀνέβλεψεν·
Άλλος μύθος αναφέρει ότι το Παλλάδιο ήταν ξύλινο ζώδιο (είτε ζώο, είτε ζωδιακό σημείο) που δόθηκε στο βασιλιά, από τον φιλόσοφο, μαθηματικό και μύστη Άσιο, όταν κτιζόταν η πόλη, γι' αυτό και η χώρα ενώ πρώτα λεγόταν Ήπειρος ονομάστηκε Ασία, προς τιμήν του.

Παλλάδιον:> τοῦτο ἦν ζῴδιον μικρὸν ξύλινον, ὃ ἔλεγον εἶναι
τετελεσμένον, φυλάττον τὴν βασιλείαν τῆς Τροίας· ἐδόθη δὲ Τρωῒ τῷ
βασιλεῖ κτίζοντι τὴν πόλιν ὑπὸ Ἀσίου τινὸς φιλοσόφου καὶ τελεστοῦ·
διὸ δὴ εἰς τιμὴν Ἀσίου τὴν ὑπ' αὐτοῦ βασιλευομένην χώραν πρότερον
Ἤπειρον λεγομένην Ἀσίαν ἐκάλεσεν.

....οὐκ ἐξ οὐρανοῦ λέγει πεσεῖν τὸ Παλλάδιον,
Ἄσιον δέ τινα φιλόσοφον μαθηματικὸν τοῦτο
ποιῆσαι ὡροσκοπίᾳ καλλίστῃ εἰς τὸ ἀπόρθητον
εἶναι τὴν πόλιν ἐκείνην, ἔνθα ἂν τοῦτο μένῃ
πεφυλαγμένον καὶ ἄσυλον, χαρίσασθαι
δὲ τοιοῦτο τῷ Τρωὶ Παλλάδιον...

....Καὶ τὸ Παλλάδιον δὲ τῆς Ἀθηνᾶς τοιοῦτον ἦν
τρίπηχυ, ξύλινον, ἐξ οὐρανοῦ καταπεσόν, ὥς φασιν,
ἐν Πεσινοῦντι τῆς Φρυγίας,.....
ἐκεῖ πεσεῖν ἐν τῇ συμβολῇ τοῦ πολέμου, ὁπότε διὰ
τὴν ἁρπαγὴν Γανυμήδους ἐμάχοντο Τάνταλος ὁ

ἐραστὴς Γανυμήδους καὶ Ἴλιος (Ἶλος) ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ.

Άλλος μύθος αναφέρει ότι το Παλλάδιο έπεσε στη γη, όταν πολεμούσαν ο Τάνταλος και ο Ίλος για την αρπαγή του Γανυμήδη, που ήταν αδελφός του Ίλου.

Το παλλάδιο έμεινε φυλαγμένο στο ναό της Αθηνάς στο Ίλιον, για αρκετές γενιές, έως ότου οι Αχαιοί εξεστράτευσαν στην Τροία, για να πάρουν πίσω την ωραία Ελένη. Δέκα χρόνια πολιορκούσαν την πόλη του Ιλίου, αλλά ήταν αδύνατον να λυγίσουν οι Τρώες. Οι Αχαιοί ζήτησαν χρησμό και ο χρησμός έλεγε ότι η Τροία θα μείνει απόρθητη, έως ότου κάποιος αφαιρέσει το παλλάδιο, από το ναό.
Χρησμός που είχε δοθεί από τον Αντήνορα έλεγε ότι όσο είναι κρυμμένο το παλλάδιο σε άβατο τόπο δεν κινδύνευε η βασιλεία των Τρώων. Για το λόγο αυτό κάποιοι μύθοι λένε ότι κατασκευάστηκαν αντίγραφα της εικόνας, ώστε να μην κινδυνεύσει το αυθεντικό Παλλάδιο, διότι οι Τρώες ήξεραν ότι οι Αχαιοί θα προσπαθούσαν κάποια στιγμή να το κλέψουν.

.....δέ φησιν ὑπὸ Διὸς δοθῆναι Δαρδάνῳ Παλλάδιον ἓν
καὶ εἶναι τοῦτο ἐν Ἰλίῳ τέως ἡ πόλις ἡλίσκετο κε-
κρυμμένον ἐν ἀβάτῳ· εἰκόνα δ' ἐκείνου κατεσκευα-
σμένην ὡς μηδὲν τῆς ἀρχετύπου διαφέρειν ἀπάτης τῶν
ἐπιβουλευόντων ἕνεκεν ἐν φανερῷ τεθῆναι καὶ αὐτὴν
Ἀχαιοὺς ἐπιβουλεύσαντας λαβεῖν.

....χρησμὸς γὰρ ἦν δοθεὶς τοῖς Ἕλλησι μὴ ἂν ἄλλως
κρατῆσαι τῆς Τροίας, εἰ μὴ τὸ παλλάδιον τὸ ἐν Τροίᾳ κλαπῇ.

....ἐποίησαν δὲ τοῦτο οἱ Δαναοί, ἐπειδὴ ἐδόθη
αὐτοῖς χρησμὸς ὅτι Οὐ δυνατὸν ὑμᾶς παραλαβεῖν
τὴν Τροίην, εἰ μὴ τὸ Παλλάδιον ἀφέλησθε.

....τοῦτο Διομήδης καὶ Ὀδυσσεύς, ὅτε τὴν πρεσβείαν
ἐποιήσαντο πρὸς Πρίαμον, ἐκ τοῦ ἱεροῦ ἐσύλησαν,
προδεδωκυίας αὐτὸ Θεανοῦς τῆς τοῦ Ἀντήνορος γυναικός,
ἱερείας τυγχανούσης καὶ φυλαττούσης αὐτό·
ἦσαν γὰρ ἀπὸ χρησμοῦ καὶ Ἀντήνορος μαθόντες, ὅτι
ἕως οὗ μενεῖ τὸ παλλάδιον ἐν τῇ Τροίᾳ, ἀσάλευτος
ἔσται ἡ βασιλεία τῶν Φρυγῶν.


Όποιος θα είχε το παλλάδιο θα είχε και τη νίκη. Την κλοπή αναλαμβάνουν να πραγματοποιήσουν δύο από τους πιο ανδρειωμένους Έλληνες. Ο Οδυσσέας και ο Διομήδης. Ο Όμηρος γράφει ότι πήγαν ως πρεσβευτές στον Πρίαμο και έτσι βρήκαν την ευκαιρία να συλήσουν το ναό. Ο Διομήδης πάτησε στους ώμους του Οδυσσέα, αλλά δεν έδωσε το χέρι του να τραβήξει πάνω στο τείχος τον Οδυσσέα, αλλά κρατώντας το παλλάδιο γύρισε την πλάτη στον Οδυσσέα. Θεϊκή δύναμη έκανε το παλλάδιο να κουνηθεί και το μυαλό του Οδυσσέα θόλωσε και προσπάθησε να σκοτώσει τον Διομήδη και να πάει εκείνος το ειδώλιο στους Αχαιούς.

....Στέλλονται οὖν ἐπὶ τῇ κλοπῇ τοῦ Παλλαδίου
Διομήδης καὶ Ὀδυσσεύς, καὶ ἀναβαίνει ἐπὶ τὸ τεῖχος
Διομήδης, ἐπιβὰς τῶν ὤμων Ὀδυσσέως· ὁ δὲ οὐκ
ἀνελκύσας Ὀδυσσέα καίτοι τὰς χεῖρας ὀρέγοντα, ᾔει
τὴν ἐπὶ τὸ Παλλάδιον, καὶ ἀφελόμενος αὐτὸ πρὸς
Ὀδυσσέα ἔχων ὑπέστρεφε.

....Κινηθέντος δὲ τοῦ Παλλαδίου κατά τινα δαίμονα,
γνοὺς Ὀδυσσεὺς αὐτὸ ἐκεῖνο εἶναι καὶ κατόπιν γεγονὼς
σπᾶται τὸ ξίφος, ἐκεῖνον μὲν ἀνελεῖν βουληθείς, αὐ-
τὸς δ' Ἀχαιοῖς τὸ Παλλάδιον κομίζειν.

Παραλλαγή του μύθου θέλει τους ήρωες να φτάνουν στο ναό χρησιμοποιώντας τις υδρορροές.

...ὅτι [διὰ] τὸ παλλάδιον δι' ὑδρορρόας
εἰσῆλθον [οἱ] περὶ τὸν Ὀδυσσέα
Μια εκδοχή του μύθου λέει, ότι το παλλάδιο έφτασε στην Ελλάδα, με την άφιξη του Οδυσσέα. Αργότερα ο Οδυσσέας το πήγε στην πατρίδα της γυναίκας του Πηνελόπης και έκτισε ναό της Αθηνάς και το αφιέρωσε σ' αυτήν.

Τόσο μεγάλη δύναμη πίστευαν οι αρχαίοι Έλληνες ότι είχαν τα Παλλάδια, που ακόμη και όσα από αυτά ήταν αγοραστά αναλάμβαναν να τα χρυσώσουν, ως αφιερώματα στη θεά, σε περίοδο πολεμικών εκστρατειών, θέλοντας με τον τρόπο αυτό να εξευμενίσουν τη θεά, ώστε να τους προφυλάσσει από τους κινδύνους της μάχης.

Έθιμο που κράτησαν οι Έλληνες μέχρι τις μέρες μας, όταν αφιερώνουν επάργυρα, χρυσά, αργυρά καντήλια, εικόνες και άλλα ιερατικά αντικείμενα, ως αφιερώματα σε μονές και εκκλησίες, κάθε φορά που ζητούν χάρη από το θεό ή από κάποιον άγιο.

Αλλά και οι Λατίνοι έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το Παλλάδιο του Ιλίου. Όπως είπαμε θεωρούσαν ότι ο Δάρδανος ήταν και δικός τους προπάτορας. Η αληθινή σχέση, είναι ότι και οι Λατίνοι, ιδιαίτερα των νοτίων παραλίων της Ιταλίας και της Σικελίας, είχαν ελληνική καταγωγή, ξεχασμένη ίσως μετά από αιώνες μετά την πρώτη αποίκηση κατοίκων της Πελοποννήσου κυρίως, περιοχών της Ιταλίας και Σικελίας.

Έτσι οι Λατίνοι θεωρούσαν ως πρόγονο τους τον Δάρδανο, επειδή είχαν σχέση με τη γενιά του Ασσάρακου (αδελφού του Ίλου) που γέννησε τον Κάπυ. Παιδί του Κάπυ ήταν ο Αγχίσης που τον ερωτεύτηκε η θεά Αφροδίτη και μέσα στα βαθιά φαράγγια της Ίδης (βουνού Φρυγίας), γέννησε μαζί του τον Αινεία, που από αυτόν κυρίως έλκουν την καταγωγή τους οι Λατίνοι.

Η ιστορία των λατινικών πόλεων βρίθει από μύθους για το παλλάδιο του Ιλίου. Λένε πως τελικά μέσω του Διομήδη, το παλλάδιο δόθηκε στον Αινεία και έφτασε στην Ιταλία, όπου κτίστηκαν πολλές πόλεις και ναοί, ως άβατοι ναοί όπου υποτίθεται ότι φυλαγόταν. Από την ίδρυση της Ρώμης, μέχρι τις περισσότερες νότιες κυρίως πόλεις της Ιταλίας, το παλλάδιο ήταν ο κύριος πόθος όλων. Θρύλοι θέλουν μέχρι και τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο να θάβει στην αγορά ένα παλλάδιο ως φυλακτό της πόλης για ευημερία.

Οι Λατίνοι διηγούνται μύθους παρόμοιους με την τύφλωση του Ίλου, για όσους τυχαία ήρθαν σε επαφή με το παλλάδιο.
Παραθέτω ένα απόσπασμα, όπου ένας επίσημος άνδρας Ρωμαίος τυφλώθηκε καθώς άρπαξε το παλλάδιο από το τέμενος της Εστίας που είχε αρπάξει φωτιά. Για την πυρκαγιά τον ειδοποίησαν κόρακες που χτυπούσαν δυνατά τα φτερά τους. Θεώρησε ότι ο οιωνός ήταν κακός και επέστρεψε στη Ρώμη, όπου είδε το τέμενος να καίγεται. Όπως και ο Ίλος μετά από ικεσίες ξαναβρήκε το φως του.

Ἀντύλος ἀνὴρ τῶν ἐπισήμων, πορευόμενος εἰς
τὸ προάστειον, ὑπὸ κοράκων ἐπεσχέθη
παιόντων ταῖς πτέρυξι. Φοβηθεὶς δὲ τὸν οἰωνὸν, εἰς
Ῥώμην ὑπέστρεψεν. Ἰδὼν δὲ τὸ τέμενος τῆς Ἑστίας
καιόμενον, καὶ τὸ Παλλάδιον ἁρπάσας, ἐτυφλώθη·
ὕστερον δ' ἀνέβλεψεν ἐξιλασάμενος·


Το Παλλάδιο για χιλιάδες χρόνια ήταν σύμβολο ευτυχίας και επιτυχίας, για όσες περιοχές είχαν την τύχη να το έχουν στην κατοχή τους. Σύμβολο πολεμικό, αλλά και ειρηνικό. Το δόρυ και η αντρική περιβολή του, θωρακισμένη από την θεϊκή ασπίδα ήταν σύμβολα που έδειχναν το πόσο ετοιμοπόλεμη έπρεπε να είναι η περιοχή. Η ηλακάτη και το αδράχτι, ηλιακά σύμβολα κατά τον Πλάτωνα, δηλώνουν την αέναη κίνηση του ήλιου και γενικά του σύμπαντος, που όπως η ηλακάτη και το αδράχτι συνεργάζονται ώστε να αποδώσουν αρμονικό αποτέλεσμα, έτσι και η ανώτερη δύναμη που κινεί τα πάντα, θέτει τα πάντα σε αρμονία. Η ηλακάτη και το αδράχτι όμως για τον απλό λαό δηλώνουν την ειρήνη, όπου με τα σύνεργα αυτά περνούν ξέγνοιαστα οι μέρες. Οι συμβολισμοί άπειροι.

Καθένας από μας μπορεί να αποδεχθεί ή όχι τις αλληγορίες. Γεγονός είναι ότι δεν έχουμε ασχοληθεί όσο θα έπρεπε με την ιστορία και γιατί όχι με την μυθολογία μας που είναι συγκαλυμμένες αλήθειες και γνώσεις, που δεν έπρεπε να γνωρίζουν οι πολλοί, αλλά οι λίγοι. Σήμερα που οι γνώσεις μας είναι σχετικά πολλές, οι μύθοι γίνονται ευκολότερα αντιληπτοί και κατανοητοί. Χρέος μας είναι να τους ανακαλύψουμε και να κρατήσουμε βαθιά ένωση με το παρελθόν μας, που είναι οι ρίζες ενός αξιοθαύμαστου πολιτισμού που τον ζηλεύει όλος ο κόσμος και εμείς αγνοούμε τόσα γι' αυτόν.

Σε άλλη σελίδα θα δούμε την ιστορία του θρυλικού βασιλιά Πριάμου, που εξαγοράστηκε από την δουλεία, για ένα χρυσό μαντήλι.

Απαγορεύεται η αντιγραφή, ή αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή ολική ή μερική ή περιληπτική ή η απόδοση κατά παράφραση ή διασκευή του περιεχομένου των δημοσιεύσεων του ιστολογίου, με οποιονδήποτε τρόπο, μηχανικό, ηλεκτρονικό, ή άλλο χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια της συγγραφέως, σύμφωνα με το νόμο 2121/1993 και κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, που ισχύουν στην Ελλάδα.


Creative Commons License
Αυτό το εργασία χορηγείται με άδεια Creative Commons Αναφορά προέλευσης-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Μη εισαγόμενο.