επάγγελμα υφάντρα

Από την αρχαιότητα μέχρι και τις μέρες μας, άπειρες είναι οι περιπτώσεις που οι γυναίκες αναγκάστηκαν να δουλέψουν για να βοηθήσουν στα οικονομικά του σπιτιού τους, ή ακόμη χειρότερα να δουλέψουν και να παλέψουν μόνες, ώστε να στηρίξουν το σπίτι τους, είτε διότι χήρεψαν, είτε διότι ο σύζυγος τους αρρώστησε βαριά, ή ακόμη χειρότετα διότι οδηγήθηκαν ως δούλες σε άλλους τόπους (ιδιαίτερα κατά την αρχαιότητα).


Στην αρχαία ελληνική γραμματεία βρίσκουμε περιπτώσεις όπου οι γυναίκες αναγκάζονται να εργαστούν, ασκώντας την τέχνη της υφαντικής, που κάθε γυναίκα γνώριζε κατά την αρχαιότητα, ακόμη και αν ήταν βασίλισσα.


Σκοτεινή μοίρα περιμένει την Ανδρομάχη και τις υπόλοιπες Τρωαδίτισες βασίλισσες, πριγκήπισσες, ή μη, αν θα τις πάρουν δούλες οι Αχαιοί. Ο Έκτορας αποχαιρετά τη γυναίκα του Ανδρομάχη και το μικρό παιδί του, πριν φύγει για την κρίσιμη μάχη. Φοβάται για την τύχη των γονιών του και όλης της οικογένειας, και με πικρία σκέφτεται και λέει πως τρέμει στην ιδέα πως ίσως η γυναίκα του οδηγηθεί στην δουλεία, από τους Αργείους.

Η Ανδρομάχη υφάντρα

Ομήρου Ιλιάς

ὅσσον σεῦ, ὅτε κέν τις Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων

δακρυόεσσαν ἄγηται ἐλεύθερον ἦμαρ ἀπούρας·

καί κεν ἐν Ἄργει ἐοῦσα πρὸς ἄλλης ἱστὸν ὑφαίνοις,

τόσο για σένα,

όταν χαλκάρματος κάποιος Αργείτης πάρει,

τη λευτεριά σου και ξοπίσω του

σε σέρνει δακρυσμένη, και στο Άργος πέρα

υφαίνεις έπειτα στον αργαλειό μιας ξένης.

Παρακάτω την καθησυχάζει και της λέει να ασχοληθεί με τον αργαλειό, και να
αφήσει τον πόλεμο στους άνδρες, και πρώτα απ' όλους σ' εκείνον.

Ἀλλ᾽ εἰς οἶκον ἰοῦσα τὰ σ᾽ αὐτῆς ἔργα κόμιζε

ἱστόν τ᾽ ἠλακάτην τε, καὶ ἀμφιπόλοισι κέλευε

ἔργον ἐποίχεσθαι·

Αλλ’ άμε σπίτι, έχει στον νουν τα έργα τα δικά σου,

την ηλακάτην, τ’ αργαλειό, και πρόσταζε τες κόρες

να εργάζωνται. (μετάφραση: ΙΑΚΩΒΟΥ ΠΟΛΥΛΑ)

Στα Αργοναυτικά του Απολλώνιος Ρόδιος κάποιοι στίχοι μας δίνουν μια χαρακτηριστική εικόνα, της δυστυχισμένης χήρας μάνας, που μέσα στον πόνο για το χαμό του άνδρα της, αναγκάζεται να υφαίνει για να επιβιώσουν αυτή και τα ορφανά της.

Ταλαεργός κλωστήρα γυνή

(κουρασμένη υφάντρα)

οἷον ὅτε κλωστῆρα γυνὴ ταλαεργὸς ἑλίσσει

ἐννυχίη: τῇ δ' ἀμφὶ κινύρεται ὀρφανὰ τέκνα

χηροσύνῃ πόσιος: σταλάει δ' ὑπὸ δάκρυ παρειὰς

μνωομένης, οἵη μιν ἐπὶ σμυγερὴ λάβεν αἶσα:

Όπως η κουρασμένη υφάντρα

γυρίζει όλη νύχτα το αδράχτι,

και γύρω της κλαίνε τα ορφανά παιδιά της,

γιατί είναι χήρα, κι από τα μάγουλα της

κυλούν τα δάκρυα καθώς θρηνεί

για τη φρικτή μοίρα που τη βρήκε.

Ο Λουκιανός παραθέτει τον διάλογο της Κρωβύλης και της Κορίννας, όπου η Κρωβύλη χήρα πια ενός ξακουστού σιδερά του Πειραιά, αφού πρώτα αναγκάζεται να πουλήσει τα εργαλεία του άνδρα της, μετά αναλαμβάνει να υφάνει διάφορα υφαντά, στον αργαλειό επ' αμοιβή, ώστε να κερδίσει το ψωμί της.
Η δουλειά δύσκολη, αφού όλες οι διαδικασίες του μαλλιού έπρεπε να περάσουν από τα χέρια της, μέχρι να φτάσει και στην διαδικασία της ύφανσης.
Τα λόγια της χαρακτηρίζουν την καταπόνηση που υπέστει η γυναίκα για να καταφέρει να επιβιώσει.

ΚΡΩΒΥΛΗ ΚΑΙ ΚΟΡΙΝΝΑ

{ΚΡΩΒΥΛΗ} χήρα

εχάλκευε γάρ καί μέγα ήν όνομα

αυτού εν Πειραιεί, καί πάντων εστίν ακούσαι

διομνυμένων ή μήν μετά Φιλίνον μηκέτι έσεσθαι

άλλον χαλκέα.

μετά δέ τήν τελευτήν τό μέν πρώτον

αποδομένη τάς πυράγρας καί τόν άκμονα καί σφύραν

δύο μνών, μήνας από τούτων επτά διετράφημεν:

είτα νύν μέν υφαίνουσα, νύν δέ κρόκην κατάγουσα ή

στήμονα κλώθουσα εποριζόμην τά σιτία μόλις:

έβοσκον δέ σέ, ώ θύγατερ, τήν ελπίδα περιμένουσα.

Όταν λοιπόν πέθανε εκείνος που ήταν χαλκιάς,

όνομα ξακουστό στον Πειραιά,

στην αρχή πούλησα για δύο (2) μνές τις μασιές του,

το αμόνι και το σφυρί, κι έτσι ζήσαμε.

Ύστερα, τη μια υφαίνοντας,

την άλλη γνέθοντας και κλώθοντας το στημόνι,

είδα κι έπαθα να κερδίζω το ψωμί μας.

Οι αποδόσεις των κειμένων είναι της

Ευγενίας Κούκουρα και την ευχαριστώ

για την ευγενική της χειρονομία να

μου επιτρέψει να τις χρησιμοποιήσω.

συνεχίζεται..... 

Αυτή η εργασία χορηγείται μόνον με άδεια

Creative Commons Αναφορά προέλευσης-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Μη εισαγόμενο.

Απαγορεύεται η αντιγραφή, ή αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή ολική ή μερική ή περιληπτική ή η απόδοση κατά παράφραση ή διασκευή του περιεχομένου των δημοσιεύσεων του ιστολογίου, με οποιονδήποτε τρόπο, μηχανικό, ηλεκτρονικό, ή άλλο χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια της συγγραφέως, σύμφωνα με το νόμο 2121/1993 και κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, που ισχύουν στην Ελλάδα.

"Ο Αλέξανδρος στο θρύλο της Οικουμένης"

"Ο Αλέξανδρος στο θρύλο της Οικουμένης"

Το ντοκιμαντέρ βασίζεται

σε κείμενα της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας

που επέλεξε και εκφώνησε η Ευγενία Κούκουρα.

Η Χρυσούλα Ματσιαρόκου και ο Γιώργος Αγγέλης

ανέλαβαν να δώσουν

"ζωή στο θρύλο"... με αγάπη και σεβασμό.

Tώρα μπορείτε να το παρακολουθήσετε στην

ΕΓΝΑΤΙΑ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ


Σάββατο 16 Ιουνίου και Κυριακή 17 Ιουνίου 2012

10.00 - 11.00 το πρωί


Από Δευτέρα 18 Ιουνίου η ταινία θα είναι διαθέσιμη στο διαδίκτυο

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟΝ ΘΡΥΛΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΗΣ


http://www.egnatia.tv/osamythia

στο αρχείο της εκπομπής

Όσα Μύθια Τόση Αλήθεια

Δ΄ κύκλος εκπομπή 64η

μαρτάκι, οι δίχρωμες κλωστές του Μάρτη

Μάρτης-κρόκη δὲ καὶ στήμων καὶ   τὰ ἄλλα περιάμματα

Στα μυστήρια οι μύστες των αρχαίων  τελετουργιών, φορούσαν στο δεξί πόδι τους, αλλά και στο δεξί χέρι, πλεγμένες κλωστές χρυσές,  κροκί

(στο χρώμα του κρόκου, του φυτού) ή πορφυρές, ίσως διότι ο κρόκος βοηθούσε στους καθαρμούς. (κρόκη-το υφάδι, κρόκος το φυτό)

(Κροκοῦν): οἱ μύσται ὡς φασὶ κρόκη τὴν δεξιὰν χεῖρα
 καὶ τὸν πόδα ἀναδοῦνται· καὶ λέγεται τοῦτο κροκοῦν· 

οἱ δὲ ὅτι ἐνίοτε κρόκωι καθαίρονται.

Αλλού αναφέρεται πως ο κροκούν φοριόταν στο δεξί χέρι και στο αριστερό πόδι.

(Κροκοῦν): οἱ μύσται κρόκῃ καταδοῦνται τὴν δεξιὰν
 χεῖρα καὶ τὸν ἀριστερὸν πόδα, καὶ τοῦτο λέγεται κροκοῦν.

Σε άλλη περίπτωση αναφέρεται ότι τα περιάμματα,

δηλαδή τα φυλακτά-χαϊμαλιά,  οι γυναίκες τα φορούσαν 

δένοντας τα στον τράχηλο (λαιμό), στα χέρια και τα πόδια κι ήταν βαμμένες κλωστές

(Περιάμματα). τὰ κατὰ τοὺς τραχήλους καὶ
 τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας βεβαμμένα κλώσματα, ἅτινα αἱ γυναῖκες περιάπτουσι.

 Ήταν κλωστές που κυρίως προφύλασσαν τους ζωντανούς από τον κόσμο των νεκρών, καθώς σε όλα τα μυστήρια παράλληλα με τις γιορτές της φύσης υπήρχε κι η βαθύτερη έννοια του καθαρμού των ψυχών, για να περάσουν σε άλλο επίπεδο οι μυημένοι στα μυστήρια.

                                         Ο μακεδονικός τάφος Λύσωνος & Καλλικλέους

                          4 γενεές Μακεδόνων θάφτηκαν στον ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΤΑΦΟ ΤΩΝ ΛΕΥΚΑΔΙΩΝ

                                 ΜΕ ΤΟΝ ΑΙΩΝΙΟ ΣΤΟΛΙΣΜΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΣΚΟΤΑΔΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ

Στις γιορτές των ψυχών που γινόταν αυτήν την εποχή, κύκλωναν τους τάφους με χρυσοκόκκινες (κροκί) κλωστές για να χωρίζουν τον Κάτω-κόσμο των ψυχών κι οι ψυχές να εγκλωβίζονται και να μην περιφέρονται ελεύθερες στον κόσμο των ζωντανών.

Ζωγραφιστή νεκρική Στήλη Κλεωνύμου στη Βεργίνα

Οι Λάρες ήταν οι καλές οι ιλαρές ψυχές που ήταν φιλικές προς τους ζωντανούς και φύλαγαν τον κόσμο εποπτεύοντας από ψηλά.

Αντιθέτως τα Λεμούρια ήταν κακόβουλες ψυχές που επέστρεφαν για να βασανίσουν και να ταλαιπωρήσουν είτε αυτούς που τις έβλαψαν, είτε τους απογόνους αυτών.

Έτσι για να εξευμενίσουν αυτές τις ψυχές,  είχαν θεσπίσει γιορτές οι αρχαίοι.

 Μια από τις γιορτές γινόταν από τις 18 έως τις 21 Φεβρουαρίου στη σημερινή Μικρά Ασία στην περιοχή της αρχαίας Λυδίας.

Εκεί ο Ηρακλής κι οι απόγονοι του, θέσπισαν Μειλίχιες γιορτές προς εξορκισμό των φασμάτων (φαντασμάτων-ψυχών), προσφέροντας άνθινα στεφάνια, στολίζοντας τους τάφους με ρόδα και ία (βιολέτες). 

 Πρόσφεραν διάφορους σπόρους, όπως φασόλια, κουκιά, ξερό στάρι, αλεύρι, ψωμί βουτηγμένο σε κρασί κλπ.

Τα Λεμούρια μάζευαν τους κόκκους κι έτσι τα κρατούσαν απασχολημένα, μήπως και ξεχάσουν να βλάψουν τους ζωντανούς.

Χτυπούσαν χάλκινα αντικείμενα, ώστε να φύγουν μακριά οι σκιές των προγόνων.

Οι μελιτούτες, πίτες με μέλι, δηλαδή μελομακάρονα

(τροφή των μακάρων με μέλι που ήταν το απαραίτητο υλικό για το πέρασμα στον άλλο κόσμο) ήταν διαρκώς πάνω στο τραπέζι του σπιτιού, αν ξεφύγει καμιά ψυχή, να την τραβήξει το αγαπημένο της μέλι, να την απασχολήσει όσο γίνεται περισσότερο.

Οι άρχοντες αντάλλασσαν τα ρούχα τους με τους δούλους, φορούσαν προσωπεία, δηλαδή μάσκες, σε μια αέναη προσπάθεια να μπερδέψουν τις κακές ψυχές που ήταν βλαβερές  

«φαῦλα δαιμόνια».

TragicComicMasksHadriansVillamosaic

Οι κλωστές λοιπόν του Μάρτη είναι ένα προφυλακτικό μέσο, 

που διαχωρίζει τον κόσμο των νεκρών και των ζωντανών.

Ζωγραφιστή νεκρική Στήλη Κλεωνύμου

Βρέθηκε στην επίχωση της Μεγάλης Τούμπας. Αναγράφονται τα ονόματα τεσσάρων (4) γενεών από την ίδια οικογένεια. Κλεώνυμος Ακύλου - ΄Αδυμος Κλεωνύμου - Πευκόλαος Αδύμου - Κρινώ Αδύμου. Η φωτογραφία από το βιβλίο: 

Βεργίνα, Περιδιαβάζοντας τον αρχαιολογικό χώρο, σελίδα 16. Στέλλα Δρούγου, Χριστίνα Σαατσόγλου-Παλιαδέλη. Υπουργείο Πολιτισμού, Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων. 3^η έκδοση 2001.

Οι γιορτές πάντοτε είχαν ως βάση τις αλλαγές της φύσης.

Έτσι έμεινε οι κλωστές να συμβολίζουν τις  αλλαγές του ηλιοστασίου, τις τροπές του ήλιου.

 Λευκή σα χιόνι, το χιόνι που αφού σκεπάσει και παγώσει τη γη με τους καρπούς που κυοφορεί στα σωθικά της, θα θυμίζει το θάνατο, αλλά θα λιώσει και θα φέρει πλούτο και παραγωγικότητα.

Κόκκινη, που συμβολίζει τη ζωή.

 Με το πρώτο πουλί της άνοιξης, το χελιδόνι ή τον πελαργό οι κλωστές θα κρεμαστούν σε δέντρο, το δέντρο της ζωής που έχει τις ρίζες του στον Κάτω-κόσμο.

Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος στηλιτεύει κάθε προφυλακτικό των δαιμόνων μέσο και στην επιστολή προς Κορινθίους διαβάζουμε:

Τί ἄν τις εἴποι τὰ περίαπτα καὶ τοὺς κώδωνας

τοὺς τῆς χειρὸς ἐξηρτημένους καὶ τὸν κόκκινον στή-

μονα, καὶ τὰ ἄλλα τὰ πολλῆς ἀνοίας γέμοντα, δέον

μηδὲν ἕτερον τῷ παιδὶ περιτιθέναι, ἀλλ' ἢ τὴν ἀπὸ

τοῦ σταυροῦ φυλακήν; Νῦν δὲ οὗτος μὲν καταπε-

φρόνηται ὁ τὴν οἰκουμένην ἐπιστρέψας ἅπασαν, καὶ

χαλεπὴν δοὺς τῷ διαβόλῳ πληγὴν, καὶ πᾶσαν αὐτοῦ

καταστρέψας τὴν δύναμιν· κρόκη δὲ καὶ στήμων καὶ   

τὰ ἄλλα περιάμματα τὰ τοιαῦτα τοῦ παιδίου ἐμ-

πιστεύονται τὴν ἀσφάλειαν

Έτσι λέει, κόκκινες κλωστές όπως τα μαρτάκια, κουδουνάκια κι οποιοδήποτε άλλο χαϊμαλί (περίαμμα) είναι περιττά, δίνοντας ως λύση το σταυρό ως προφυλακτικό μέσο. Ο σταυρός και μόνο αυτός πληγώνει το διάβολο και κάθε δύναμη του.

Καὶ ἵνα καὶ ἑτέρωθεν πάλιν ὑπομιμνήσκωνται, ὃ πολλοὶ

πολλάκις ποιοῦσιν, ὡς ἐπιλανθανόμενοι λίνῳ ἢ κρόκῃ τὸν
δάκτυλον ἀποδεσμοῦντες, τοῦτο ὁ Θεὸς ὥσπερ παιδίοις
ἐκέλευσε ποιεῖν, κλῶσμα ὑακίνθινον ἐπὶ τῶν ἱματίων
περὶ τὴν ᾤαν τὴν περὶ τοὺς πόδας ἀποῤῥάπτεσθαι, ἵνα
προσέχοντες ἀναμιμνήσκωνται τῶν ἐντολῶν· καὶ
ἐκαλεῖτο κράσπεδα. 

Και όπως και παρακάτω πάλι υπενθυμίζονται, αυτά που πολλοί λανθασμένα πιστεύουν ότι η λινή ή υφαντή κορδέλα δεμένη σφικτά στο δάκτυλο, μια υακίνθινη κλωστή πάνω στα ρούχα, ή περασμένη στην ούγια βαμμένη γύρω από τα πόδια, ραμένη στον ποδόγυρο, εκείνα όλα που προσδοκούν να τους προφυλάξουν και καλούνται κράσπεδα (ούγια)……

Τα ίδια τονίζει κι ο Όσιος Εφραίμ ο Σύρος

“Ὁσίου Ἐφραίμ τοῦ Σύρου ἔργα, vol. 4”,

Το περιβόλι της Παναγίας, 1992. Page 89, line 7
Οὐαὶ τοῖς τὰ περίεργα ποιοῦσι, γοητείας καὶ μαντείας καὶ
παιδοφθορίας καὶ περίαπτα, βάμματα καὶ πέταλα,  

ἅπερ ὀνομάζουσι φυλακτά, τῇ δὲ ἀληθείᾳ ὄντα φθορὰ καὶ ἀπώλεια ψυχῆς καὶ σώματος.

(Βάμμα το ζουμί, αλλά και το χρώμα)

Κείμενα-επιμέλεια
Ματσιαρόκου Χρυσούλα

Ευχαριστώ από καρδιάς την καθηγήτρια μου
Κούκουρα Ευγενία για την πολύτιμη βοήθεια.
Αυτή μου έμαθε να επιμένω στις λεπτομέρειες, πάντοτε υπάρχει ως φωτεινή οδηγός, 
"ο φωτεινός μου παντογνώστης" σε θέματα ιστορίας και μυθολογίας.....
τα λόγια είναι περιττά για όσους τη γνωρίζουμε.

Απαγορεύεται η αντιγραφή, ή αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή ολική ή μερική ή περιληπτική ή η απόδοση κατά παράφραση ή διασκευή του περιεχομένου των δημοσιεύσεων του ιστολογίου, με οποιονδήποτε τρόπο, μηχανικό, ηλεκτρονικό, ή άλλο χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια της συγγραφέως, σύμφωνα με το νόμο 2121/1993 και κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, που ισχύουν στην Ελλάδα.

ΜΑΡΤΙΟΣ ένα εκπαιδευτικό ντοκυμαντέρ της

 Ευγενίας Κούκουρα στην ΕΓΝΑΤΙΑ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ 

Εκπομπή 11η - Mars – Μάρτιος

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΘΡΥΛΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΗΣ (πρόσκληση)

Η ηλακάτη σε συνεργασία με τη

διακεκριμμένη ξεναγό Ευγενία Κούκουρα σας προσκαλούμε:

ο Αλέξανδρος μιλάει με έναν σοφό, ψάχνοντας την πηγή της ζωής

Η 17η Φεβρουαρίου είναι η Παγκόσμια ημέρα ξεναγού.

Με αυτή την ευκαιρία το Ινστιτούτο "ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ"
φιλοξενεί την ξεναγό Ευγενία Κούκουρα
και σας προσκαλεί να δείτε την ταινία της:

"Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΘΡΥΛΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΗΣ"

που δημιούργησε σε συνεργασία με το ζεύγος

Γεωργίου Αγγέλη και Χρυσούλας Ματσιαρόκου

( Eskandar) Αλέξανδρος ο Μέγας περνάει τις πύλες του σκότους

Η ταινία θα προβληθεί στις 16 Φεβρουαρίου 2012 και ώρα 19:00

στο κινηματοθέατρο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ (στη Λέσχη Αξιωματικών Θεσσαλονίκης)

Η είσοδος είναι ελεύθερη

Είστε όλοι προσκεκλημένοι

Υάκινθος ο μύθος-Ὑακινθία-γιορτή του μήνα Εκατομβέως

Ο Υάκινθος ήταν ακόμη μια βλαστική θεότητα,

( ο μύθος μιλά για την φύση που συνεχώς αναγεννάται, μια ανάσταση, όπως θα λέγαμε σήμερα).

Ένα λουλούδι που βλάστησε μετά τον θάνατο της βλαστικής θεότητας που ταυτίστηκε με τον Απόλλωνα τον Αμυκλαίο.

Υακίνθια ή Ὑακινθία· ήταν γιορτή που τελούνταν κάθε χρόνο από τους Αμυκλαίους και τους Σπαρτιάτες.

Οι συγγραφείς δε συμφωνούν για το όνομα της θεότητας προς τιμήν της οποίας τελούνταν η γιορτή.

Άλλοι την αναφέρουν ως γιορτή προς τιμήν του Αμυκλαίου ή του Καρνείου Απόλλωνος, ενώ άλλοι την αναφέρουν ως γιορτή αφιερωμένη στον ήρωα Υάκινθο.

Ως τρίτη και πιθανότερη μαρτυρία αναφέρεται η γιορτή του Αμυκλαίου Απόλλωνος και του Υακίνθου. Ακόμη και το μνήμα του Υακίνθου βρίσκονταν κάτω από άγαλμα του Απόλλωνα:

καὶ Ὑακίνθου μνῆμά ἐστιν ἐν Ἀμύκλαις ὑπὸ τὸ ἄγαλμα τοῦ Ἀπόλλωνος.

Ο Αμυκλαίος Απόλλων με τον οποίο ταυτίστηκε στους νεότερους χρόνους ο Υάκινθος, προφανώς ήταν άλλη θεότητα από την εθνική θεότητα των Δωριέων.

Τα Υακίνθια οφείλουν το όνομα τους στο νεαρό ήρωα Υάκινθο, όνομα που είναι όμοιο με το άνθος υάκινθο, το γνωστό μας ζουμπούλι, γιούλι, το οποίο για τους αρχαίους Έλληνες ήταν σύμβολο θανάτου.

Ο μύθος θέλει τον Υάκινθο γιο του Αμύκλου και της νύμφης Διομήδης.

Ἀμύκλα δὲ καὶ Διομήδης τῆς Λαπίθου Κυνόρτης καὶ Ὑάκινθος.

(Σύμφωνα με άλλο μύθο μητέρα του Υάκινθου ήταν η Κλειώ η κόρη του Πιέρου του Μάγνητος)

Ο τριπόθητος, πανέμορφος νεαρός Υάκινθος ήταν εγκάρδιος φίλος του Απόλλωνα, μαθητής του και ερωμένος του με την παιδαγωγική έννοια του όρου.

(Δηλαδή ο μαθητής θαυμάζει το δάσκαλο, τον αγαπάει πολύ, και θέλει να του μοιάσει σε όλα, τον έχει δηλαδή ως πρότυπο. Αντίστοιχα ο δάσκαλος ανακαλύπτει έναν μαθητή με ιδιαίτερο ταλέντο, που αξίζει να του προσφέρει τις γνώσεις του απλόχερα.)

Βλέποντας λοιπόν ο Απόλλωνας τα πολυποίκιλα ταλέντα του νεαρού Υάκινθου, του δίδαξε την τοξευτική τέχνη (να τοξεύει), τη μαντική και την πάλη.

Κύριο μέλημα του θεού ήταν να του διδάξει τη μουσική, έτσι με τη λύρα του, του δίδαξε να είναι καλλίφωνος. Ο Υάκινθος είχε μεγάλη κλίση στη μουσική και με τη λύρα του συνεχώς υμνούσε το δάσκαλο του Απόλλωνα.

Ο Απόλλων χάρισε στον Υάκινθο κύκνους, τα αγαπημένα πουλιά του θεού, ώστε να ανεβαίνει στη ράχη τους και να περιπολεί τους κεραυνόβλητους, δηλαδή τους αγαπημένους ιερούς τόπους του θεού (τα ενηλύσια χωρία).

Παράλληλα με τον Απόλλωνα όμως τη χάρη και το ταλέντο του νεαρού Υάκινθου, θαύμαζε και ο θεός Ζέφυρος, ο άνεμος, δίχως όμως να λαμβάνει και τον αντίστοιχο θαυμασμό του νεαρού, ο οποίος δεχόταν πάντοτε την φιλία του θεού, διασκέδαζε μαζί του, έπαιζαν και ασκούνταν, αλλά ο θαυμασμός του Υάκινθου για τον Απόλλωνα ήταν εμφανής.

Ὑάκινθος Ἀμυκλαῖον ἦν μειράκιον καὶ καλόν· εἰς
τοῦτον εἶδε μὲν ὁ Ἀπόλλων, εἶδε δὲ καὶ ὁ Ζέφυ-
ρος· καὶ ἄμφω κατείχοντο τῇ μορφῇ, καὶ φιλότιμος
ἦν ἀφ' ὧν εἶχεν ἑκάτερος.

Έτσι ζήλεψε παράφορα ο Ζέφυρος κατάστρωσε ένα πανούργο σχέδιο και περίμενε την κατάλληλη στιγμή να το εφαρμόσει.

Έτσι μια μέρα στις όχθες του Ευρώτα ποταμού, όταν ο Απόλλωνας και ο Υάκινθος ασχολούνταν με το άθλημα του δίσκου, ο Ζέφυρος φύσηξε δυνατά από την πλευρά του Ταΰγετου,  κι ο δίσκος που πέταξε ο Απόλλωνας άλλαξε πορεία και χτύπησε στο κεφάλι τον νεαρό Υάκινθο. 

Πηκτό αίμα κάλυψε τα μελαχρινά μαλλιά του και έπεσε στη γη.

Το αίμα του πότισε τη γη.

Με μεγάλη θλίψη και οδύνη ο Απόλλωνας έθαψε το σώμα του νεαρού στη γη.

Η μάνα Γη δεν άντεξε την οδύνη του θεού και στη θέση του θαμμένου σώματος του Υάκινθου, βλάστησε πανέμορφο λουλούδι,

ἡ δὲ Γῆ ἐλεεῖ τὸ πάθος καὶ ἀνῆκε τὸ ἄνθος.

που στα φύλλα του ήταν γραμμένος ο ύμνος που αφιερώθηκε στη μνήμη του,
(ἐπαιάζοντα-ἐπιθρηνοῦντα*], λέγεται γὰρ ἐν τοῖς φύλλοις τῶν ὑακίνθων ἐπιγεγράφθαι τὸ πρῶτον γράμμα τοῦ Ὑακίνθου).

για να δηλώνει στα βάθη των αιώνων τα φιλικά αισθήματα της μάνας Γης και τη συμπαράσταση της προς το θεό που θρηνούσε.

καὶ ὁ μὲν ἐτεθνήκει, τὴν Γῆν δὲ οὐκ ἦν
ἔρημον ὑπομνήματος ἀφεῖναι τὴν συμφοράν, ἀλλὰ τὸ
ἄνθος ἀντὶ τοῦ μειρακίου γίνεται καὶ τοὔνομα δέχεται.
λέγουσι δ' ὅτι καὶ τῆς προσηγορίας ἐν φύλλοις ἐπι-
γέγραπται τὸ προοίμιον.


Τα Υακίνθια διαρκούσαν τρεις ημέρες, αρχίζοντας από τη μεγίστη ημέρα του Σπαρτιατικού Εκατομβέως (Αττικού Εκατομβαιώνος), όταν πια τα χειμερινά-εαρινά τρυφερά άνθη, επηρεάζονται από τη θερμότητα του ήλιου και μαραίνονται πλήρως.
Τότε απομένουν μόνο οι βολβοί τους θαμμένοι στη γη, σύμβολο ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ, σήμερα θα λέγαμε ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ.
Την 1η και 3η ημέρα, προσέφεραν θυσίες αφιερωμένες στους νεκρούς και θρηνούσαν το θάνατο του Υακίνθου.
Μια γιορτή θρήνου για το θάνατο και χαράς για την ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΗ, καθώς η μάνα γη θα φυλάξει στα σπλάχνα της το νεκρό θεό-ήρωα, βολβό, που την επόμενη χρονιά θα βλαστήσει και πάλι ως άνθος.

Η αρχέγονη λατρεία της φύσης σιγά-σιγά στη συνείδηση των ανθρώπων ταυτίζεται με τα μυστήρια του θανάτου και την ελπίδα για νέα ζωή, πνευματική, πιο κοντά στο ΘΕΙΟ.
Στη θεολογία ο υάκινθος μιμούμενος το σώμα του ουρανού, δηλώνει την ψυχή που ενδεδυμένη το ουράνιο χρώμα, απαλλάσσεται από τη γήινη υπόσταση της, μετεωρίζεται μέχρι να βρει το δρόμο της προς το θείο.
Τα δάκρυα για τον Υάκινθο δε δηλώνουν απλά θρήνο για το νεκρό, αλλά θρήνο για όσους έμειναν πίσω από το θάνατο, ανίκανοι να γνωρίσουν ό,τι συμβαίνει μετά το σωματικό θάνατο.
Ακόμη και στο Χριστιανισμό επικράτησε ο ίδιος ακριβώς συμβολισμός.
Ο ΥΑΚΙΝΘΟΣ είναι σύμβολο παντός βίου.
Ἔστι δὲ καὶ τοῦ παντὸς βίου σύμβολον.

Για το θάνατο του ήρωα, στη θυσία της γιορτής, απέφευγαν να τρώνε άρτο και δε στεφάνωναν τα κεφάλια τους, διότι από υάκινθο και ία είχαν φτιαχτεί τα πρώτα στεφάνια
(τὰ πρῶτα λέγοντι: ἐν τοῖς στεφάνοις τὸ ἴον καὶ τὴν ὑάκινθον).

Δεν τραγουδούσαν παιάνες και απέφευγαν οτιδήποτε ευχάριστο, απλά με μεγάλη τάξη δειπνούσαν και απέρχονταν από τα δείπνα.

ὅτι τὴν μὲν τῶν Ὑακινθίων θυσίαν οἱ
Λάκωνες ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας συντελοῦσι, καὶ διὰ τὸ πέν-
θος τὸ γενόμενον περὶ τὸν Ὑάκινθον οὔτε στεφανοῦνται
ἐπὶ τοῖς δείπνοις οὔτε ἄρτον εἰσφέρουσιν, ἀλλὰ πέμματα
καὶ τὰ τούτοις ἀκόλουθα διδόασι, καὶ τὸν εἰς τὸν θεὸν
παιᾶνα οὐκ ᾄδουσιν, οὔτ' ἄλλο τι τοιοῦτον εἰσάγουσιν
οὐδὲν, καθάπερ ἐν ταῖς ἄλλαις θυσίαις ποιοῦσιν· ἀλλὰ
μετ' εὐταξίας πολλῆς δειπνήσαντες ἀπέρχονται.

Τη δεύτερη μέρα όμως γινόταν μεγάλη και αξιόλογη πανήγυρις.
Κανένας δεν έλειπε από τις θυσίες, άδειαζε η πόλη, ώστε όλοι να παρακολουθήσουν τη γιορτή, ακόμη και οι δούλοι.
Η σπουδαιότητα που απέδιδαν οι Αμυκλαίοι και οι Σπαρτιάτες στη γιορτή φαίνεται καθαρά από το γεγονός πως ακόμη κι όταν βρίσκονταν σε εκστρατεία, επέστρεφαν για να γιορτάσουν και να μετάσχουν στην τελετή, ή αν βρίσκονταν μακριά από την πατρίδα τους γιόρταζαν τη γιορτή στα στρατόπεδα τους.
Στη συνθήκη Αθήνας-Σπάρτης (421π.Χ), οι Αθηναίοι για να δείξουν την ευμένεια τους προς τους Σπαρτιάτες, υποσχέθηκαν να προσέρχονται κάθε χρόνο στη Λακεδαίμονα και να παρακολουθούν τα Υακίνθια.


[Ο υάκινθος ως φυτό αναφέρεται στα Ομηρικά έπη, στην Ιλιάδα

…καὶ τῷ Διῒ Γῆ “νεοθηλέα ποίην” ἀναδίδωσι


“λωτόν τ' ἐρσήεντα ἠδὲ κρόκον ἠδ' ὑάκινθον” ….



Είπε, κι' αρπάει το τέρι του στην αγκαλιά του ο Δίας.
Κι' η Γης τους βγάζει νιόβλαστο και μαλακό χορτάρι,
γιούλια τους βγάζει ολόδροσα βασιλικούς και κρίνους
πυκνούς, που έτσι αψηλά απ' της γης το χώμα τους κρατούσαν….
(Μετάφραση: Αλέξανδρος Πάλλης)

Όπου αναφέρει ο Όμηρος ότι για να ξαπλώσει ο Δίας με την Ήρα βλάστησε η γη πρώτα τον λωτό τον κρόκο τον υάκινθο, πάνω σε μαλακό χορτάρι…. Κι έφτιαξε ο Δίας ένα άνθινο στρώμα ως νυφικό κρεβάτι, για να κοιμηθεί με την ποθητή ΉΡΑ.


Γι’ αυτό μέχρι σήμερα στολίζουμε με άνθη το νυφικό κρεβάτι και τα άνθη παίζουν πρώτο ρόλο στους γάμους.


Με αυτά τα ίδια λουλούδια τον κοίμισε η ΉΡΑ στην Ιλιάδα για να τον ξεγελάσει.]




Η γιορτή Υακίνθια είναι ακόμη μια γιορτή αφιερωμένη στις τροπές του
ΗΛΙΟΥ-ΑΠΟΛΛΩΝΑ.
Μήνυμα αισιοδοξίας, ότι πεθαίνει αναγεννάται-ανασταίνεται!!!



Αυτή η εργασία χορηγείται μόνον με άδεια

Creative Commons Αναφορά προέλευσης-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Μη εισαγόμενο.

Απαγορεύεται η αντιγραφή, ή αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή ολική ή μερική ή περιληπτική ή η απόδοση κατά παράφραση ή διασκευή του περιεχομένου των δημοσιεύσεων του ιστολογίου, με οποιονδήποτε τρόπο, μηχανικό, ηλεκτρονικό, ή άλλο χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια της συγγραφέως, σύμφωνα με το νόμο 2121/1993 και κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, που ισχύουν στην Ελλάδα.

γαΐτανάκι- ο μύθος του Άττι-ήλιου και της αμυγδαλιάς

Για να γίνει κατανοητή η ρίζα του εθίμου που θέλει τους νέους να χορεύουν γύρω από το γαΐτανάκι τις ημέρες της αποκριάς, μέχρι τις μέρες μας σε πολλά μέρη της Ελλάδος πρέπει να δούμε το μύθο του Άττιδος.

Ο Άττις ήταν ο νεαρός ακόλουθος της Μητέρας θεάς Κυβέλης.

Οι Φρύγες ήταν λαός που κατοικούσε στη Θράκη, την πανάρχαιη εκείνη εποχή Θράκη λεγόταν όλη η περιοχή πάνω από τη Θεσσαλία, δηλαδή η Μακεδονία, η σημερινή Θράκη μέχρι το Βυζάντιο και ψηλά όλη τη σημερινή Βουλγαρία, μέχρι περίπου τη σημερινή Ρουμανία, στον ποταμό Ίστρο το σημερινό Δούναβη.

Φρυγία λεγόταν η περιοχή που σήμερα βρίσκεται η Ημαθία, εκεί ήταν το βασίλειο του βασιλιά Μίδα του Γόρδιου, που η περιοχή του βασιλείου του ήταν τόσο εύφορη που ακόμη και τα τριαντάφυλλα γινόταν διπλά, με εξήντα φύλλα.
Όταν οι Φρύγες έγιναν πολλοί και δεν τους χωρούσε ο τόπος, μετανάστευσαν στη Μικρά Ασία, στην περιοχή της Λυδίας και εκεί έφτιαξαν το νέο τους βασίλειο, παίρνοντας μαζί τους τα έθιμα και τις συνήθειες τους καθώς και τη λατρεία των θεών τους.
Οι Φρύγες ως πανάρχαιος λαός λάτρευαν και μια πανάρχαιη θεότητα τη Μητέρα θεά Κυβέλη που ταυτίζεται με τη Μητέρα θεά Ρέα, μητέρα θεών και ανθρώπων.

Η θεά αυτή λατρευόταν από όλους τους Θρακικούς λαούς στα Καβείρια Μυστήρια της Σαμοθράκης, πριν και μετά τους κατακλυσμούς. Το ότι η θεά ταυτίζεται απόλυτα με τη Μητέρα θεά της Μινωικής εποχής ή τη Ρέα, δεν θα πρέπει να μας ξενίζει, διότι οι Κρήτες θαλασσοπόροι όργωναν όλον το γνωστό τότε κόσμο με τα πλοία τους, και η λατρεία της θεάς Μητέρας ήταν κοινή στους λαούς.

Το λιοντάρι ήταν το ιερό ζώο της Μητέρας θεάς Κυβέλης, διότι αυτό από όλα τα ζώα θεωρήθηκε το ισχυρότερο από όλα τα ζώα, ο βασιλιάς των ζώων, που το είδος του αφθονούσε σε όλη τη Θράκη και την Μ. Ασία. Το άρμα της θεάς το έσερναν λιοντάρια.

Σύμφωνα με το μύθο η γέννηση της θεάς Γαίας-Ρέας-Κυβέλης, έχει ως εξής:

Στη Φρυγία ο Ουρανός (που ταυτίζεται με το Δία) άφησε να πέσει ένας σπόρος στη γη
με διπλή φύση, αρσενική και θηλυκή.
 
Από το σπόρο βλάστησε ένα πανέμορφο δέντρο η αμυγδαλιά που μέσα της κατοικούσε μια Νύμφη που λεγόταν Άγδηστις, που ταυτίζεται με την κόρη του ποτάμιου θεού Σαγγάριου. 
Η κόρη έκοψε τους καρπούς του δέντρου και τους άφησε να πέσουν πάνω στο γυμνό στήθος της. Αμέσως η Άγδηστις εξαφανίστηκε και από αυτήν και το δέντρο γεννήθηκε ο Άττις. Το μωρό ανέθρεψε μια κατσίκα που ταυτίζεται με την Αμάλθεια που έθρεψε τον μικρό Δία.

Ο Άττις όσο μεγάλωνε γινόταν πανέμορφος με μια παιδική αθωότητα 
που τον έκανε ακόμη πιο γοητευτικό.

Η θεά Κυβέλη όταν αντίκρυσε τον πανέμορφο αγνό αυτό νεαρό θέλησε 
να τον κάνει ακόλουθο και ιερέα στα μυστήρια της λατρείας της.
Απαίτησε από τον Άττι πλήρη αγνότητα, και 
απομάκρυνση από σωματικές και σαρκικές απολαύσεις.

Ο Άττις ήταν πιστός ακόλουθος της θεάς, μέχρι που συνάντησε την κόρη του ποταμού Σαγγάριου, την πανέμορφη Άγδηστι, που έσμιξε μαζί της κάτω από το ιερό της δέντρο, σύμφωνα με άλλη εκδοχή του μύθου.

Μόλις όμως αναλογίστηκε την αθέτηση της υπόσχεσης του στη θεά, αυτοευνουχίστηκε

(έκοψε τα γεννητικά του όργανα) και πέθανε αιμόφυρτος. 

Μάταια οι ιερείς της Κυβέλης προσπαθούσαν να τον επαναφέρουν στη ζωή. Αμέσως στην Φρυγία έπεσε λιμός, διότι η γη έμεινε άκαρπη για το λόγο αυτό η Μητέρα θεά όρισε κάθε χρόνο να τιμούν οι ιερείς της που λεγόταν Γάλλοι, τη μνήμη του πιστού ακολούθου της.

....κατὰ δὲ τὴν Φρυγίαν ἐμπεσούσης νόσου τοῖς ἀνθρώποις καὶ τῆς γῆς ἀκάρπου γενομένης, ἐπερωτησάντων τῶν ἀτυχούντων τὸν θεὸν περὶ τῆς τῶν κακῶν ἀπαλλαγῆς προστάξαι φασὶν αὐτοῖς θάψαι τὸ Ἄττιδος σῶμα καὶ τιμᾶν τὴν Κυβέλην ὡς θεόν. 

Στα έργα τέχνης ο Άττις παρουσιάζεται ως ποιμένας με έναν αμνό στον ώμο ή στα πόδια του, να παίζει αυλό.

Πάντοτε ως γνήσιο Φρύγας φορά τον φρυγικό κωνικό γαλάζιο σκούφο που δηλώνει τον έναστρο ουρανό.
 

Τὴν δὲ τά τε ἄλλα πάντα ἐπιτρέψαι αὐτῷ καὶ τὸν ἀστερωτὸν ἐπιθεῖναι πῖλον· 
ἀλλ' εἰ τὴν κορυφὴν σκέπει τοῦ Ἄττιδος ὁ φαινόμενος οὐρανὸς οὑτοσί....

Άλλη εκδοχή του μύθου θέλει τον Άττι ευνούχο εκ γενετής.

Ο Δίας εξοργίστηκε όταν τον είδε να λαμβάνει μέρος στα Μυστήρια (όργια) της Μητέρας θεάς, έστειλε έναν κάπρο που μαζί με άλλους κατοίκους της Φρυγίας, σκότωσε και τον Άττι. 
(ταύτιση με τον Άδωνι)

Σε άλλο μύθο η Άγδηστις ήταν κόρη του ποταμού Σαγγάριου που την ερωτεύτηκε τρελλά ο Άττις και ζήλεψε η Κυβέλη. Όταν ο Άττις πήγαινε να νυμφευτεί την Άγδηστι η Κυβέλη έστειλε τη μανία και την τρέλα να καταλάβουν τον Άττι, που έκοψε τα γεννητικά του όργανα και πέθανε. Άλλη εκδοχή του μύθου λέει ότι η Κυβέλη έκοψε το δέντρο που κατοικούσε η Νύμφη και έτσι βρήκε τραγικό θάνατο και η Νύμφη κι όταν είδε αιμόφυρτο τον αγαπημένο της ακόλουθο τον λυπήθηκε και τον μεταμόρφωσε σε ένα είδος πεύκου.

Γι’ αυτό το πεύκο ήταν το αγαπημένο δέντρο της Μητέρας θεάς.
(στόλιζαν όμως και κυπαρίσι που έχει ωραίο σχήμα που θυμίζει λυγερόκορμο παλικάρι, έθιμο που έφτασε μέχρι τις μέρες μας, σε γιορτές αναγέννησης της φύσης) 


Οι ιερείς στην τελετή εορτασμού του, λάτρευαν τον Άττι σταυρωμένο πάνω σε ένα δέντρο πεύκου, δεμένο στα πάθη του, και στο τέλος της γιορτής έκοβαν με ευλάβεια αυτό το δέντρο. 
Κάτω από το δέντρο τοποθετούσαν ένα λευκό κριάρι
(ο βασιλιάς ήλιος στο ζώδιο του κριού). 

Το μυστήριο του Άττι διαρκούσε τρεις μέρες, βυθισμένες στη θλίψη και το πένθος. Μέχρι που ερχόταν η γιορτινή μέρα, η ιλαρή, της ανάστασης του από τη θεά Κυβέλη, ήταν η μέρα της κυριαρχίας του φωτός ενάντια στο σκότος. Οι ημέρες που θα χάριζαν γονιμότητα στα πάντα, ευτυχία στους ανθρώπους που θα είχαν καλή σοδειά. 

Στις γιορτές που καθιερώθηκαν να γιορτάζεται ο Άττις, 
ο λαός στόλιζε δέντρα, κυρίως πεύκα καθώς ο κορμός τους είναι ευθυτενής (ίσιος)

(πρώτο στολισμένο ολόκληρο δέντρο στον κόσμο, προάγγελος του Χριστουγεννιάτικου δέντρου) 

με λουλούδια, στεφάνια, κουδουνάκια, κορδέλες αλλά και καρπούς της Μητέρας Γης και κρεμούσαν διάφορες κορδέλες από αυτό, τις οποίες κρατούσαν και χόρευαν, ως ένδειξη χαράς για την αναγέννηση του (ανάσταση) του από τη Μητέρα των Θεών 
που τον κράτησε αγνό για πάντα κοντά της. 

.... ἡ Μήτηρ τῶν θεῶν σκιρτᾶν τε καὶ χορεύειν τῷ παγκάλῳ τούτῳ 
καὶ ταῖς ἡλιακαῖς ἀκτῖσιν ἐμφερεῖ τῷ νοερῷ θεῷ, τῷ Ἄττιδι.

Είναι το γνωστό μας γαϊτανάκι, που το όνομα του το οφείλει στις κορδέλες που ήταν μακριές, τα γαϊτάνια, επειδή τα πιο πρόσφατα χρόνια, τέτοιες κορδέλες αγόραζαν από την Ιταλία. 
 

Το έθιμο όμως είναι αρχαίο Φρυγικό.

Οι κορδέλες που κρεμόταν από το δέντρο παρίσταναν τις ζεστές ακτίδες του ήλιου.

Για το λόγο αυτό οι χορευτές του γαϊτανιού είναι πάντοτε δώδεκα (12) και ένας που χρειάζεται για να κρατάει το στύλο.
Δώδεκα είναι οι μήνες του χρόνου, δώδεκα οι χορευτές σε ζευγάρια, άνδρες γυναίκες, χορεύουν πλέκοντας τις χρωματιστές κορδέλες μια φορά προς τα μέσα, μια προς τα έξω, ο αέναος κύκλος του χρόνου αλλά και της ζωής εναλλάσσονται συνεχώς.

Συμβολικά είναι ο χορός των Ωρών, θυγατέρων του Διός και της Θέμιδος, που ήταν θεότητες του χρόνου, πάντοτε ήταν κυκλικός ο χορός τους στη μυθολογία.

Ήταν τρεις, η Θαλλώ, η Αυξώ και η Καρπώ, ακόλουθες του Διονύσου και του Πάνα.Αυτές είχαν επωμιστεί τη ρύθμιση του χρόνου, καθώς ήταν βοηθοί του Ήλιου.

Ως βοηθοί της Χλωρίδος όριζαν τη βλάστηση κάθε καρπού.

Αναφέρονται και ως κόρες του Χρόνου και της Γαίας και ήταν δώδεκα.

Το γαϊτανάκι είναι οι εποχές και τα γυρίσματα του καιρού, όπως ακριβώς και η ζωή με τις χαρές και τις λύπες της, τη ζωή και τη θάνατο, η φύση που συνεχώς αναγεννάται, η άνοιξη μετά το σιωπηλό και κρύο χειμώνα που τα πάντα κοιμούνται στην αγκαλιά της Μεγάλης Μητέρας Θεάς, της ΦΥΣΗΣ-ΚΥΒΕΛΗΣ.

Είναι η ψυχή το αγνό πνεύμα που υποκύπτει στην ύλη και φθείρεται, αλλά ξεπερνώντας τα πάθη σταδιακά μέσω της κάθαρσης-αυτό συμβολίζουν οι μέρες τις νηστείας που έρχονται μετά την αποκριά-θα οδηγηθεί και πάλι μέσω της πνευματικότητας στην τελειότητα, σε άλλον κόσμο, άυλο και ανώτερο.

Το έθιμο συνεχίστηκε για πολλά χρόνια και πέρασε και στους Ρωμαϊκούς πληθυσμούς που το διέδωσαν σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης που κατέκτησαν.

Έτσι το γαϊτανάκι χορεύτηκε από όλους τους λαούς της Ευρώπης και πέρασε και στην απέναντι μεγάλη ήπειρο. 

Είναι λυπηρό που ξεχάστηκαν τόσες όμορφες παραδόσεις και ντροπή μας που δεν κάνουμε προσπάθειες να ψάξουμε και να ανακαλύψουμε τις ρίζες τους και διαβάζουμε χίλιες δυο ανοησίες που γράφονται σε παλιοφυλλάδες ή ακούμε όσα λένε οι φαφλατάδες πατριδοκάπηλοι, όταν η αρχαία ελληνική γραμματεία είναι εκεί και περιμένει να την ανακαλύψουμε.

Αν και έχουν διασωθεί ελάχιστα από αυτήν ο πλούτος της είναι αστείρευτη πηγή μάθησης και διδαχής. Η ιστορία της Ευρώπης δεν άρχισε από τους Ρωμαίους, εδώ είναι η κοιτίδα του παγκόσμιου πολιτισμού, δυστυχώς τα σημερινά της τέκνα, είναι ημιμαθή για να μην πω τελείως αγράμματα και επαναπαύονται στις δάφνες και τη σοφία των προγόνων, πιστεύοντας ότι είναι παιδιά θεών.

Παιδί θεών για να γίνεις πρέπει να αγγίξεις την πνευματικότητα, πρέπει να καταβάλλεις χρόνο και κόπο, πρέπει να μάθεις, ΟΧΙ να προφέρεις μεγαλόστομες κουβέντες, αλλά να μάθεις τις σοφές κουβέντες που είπαν οι σοφοί μας δάσκαλοι για μας και μεις αντί να τις βάλουμε στο μυαλό και την καρδιά, να ομορφαίνουν την ψυχή μας, τις χαρίσαμε παντού και τις ξεχάσαμε, χάσαμε το νόημα τους.

 
Οι ιερείς της θεάς-μητέρας λεγόταν Γάλλοι, λάτρευαν τον αγαπημένο της Κυβέλης Άττι, ο οποίος ακρωτηρίασε τα γεννητικά του μέλη, για να φτάσει στη θέωση 
(η κίνηση αυτή δείχνει ότι για να φτάσεις σε ανώτερο πνευματικό επίπεδο, πρέπει να αποποιηθείς όλα τα υλικά αγαθά και τις σωματικές ανάγκες).

Οι ιερείς της Μεγάλης Μητέρας θεάς, ακρωτηρίαζαν τα γεννητικά τους όργανα, γύριζαν τα σπίτια και με «αγερμό» (έρανο), δέχονταν ρούχα γυναικεία που τους προσέφεραν οι κοπέλες.

Οι ιερείς αυτοί, όταν γιόρταζαν το θάνατο του Άττι, κρατούσαν στα χέρια τους αυγά, σε πομπή με κομμένο δέντρο, θρηνούσαν το χαμό του Άττι, και στο τέλος της γιορτής έθαβαν μέσα στη γη το ομοίωμα του θνητού, που έγινε θεός, μαζί με δυο κόκκινα αυγά που ήταν οι ματωμένοι όρχεις του θεού, που αποποιήθηκε όλες τις σαρκικές ηδονές και επιθυμίες, για να γίνει ο αγαπημένος της Μητέρας Κυβέλης, το θείο δεν έχει ανάγκη φύλου
(παρόμοιοι μύθου Διόνυσου με δυο φύσεις ανδρική θηλυκή, Άδωνι, Ήλιου, Ερμαφρόδιτου).

Αργότερα, οι Ρωμαίοι υιοθέτησαν τα έθιμα των Φρυγών και τιμούσαν τον Άττι με τα Ιλάρια, γιορτές όπου οι ιερείς κουβαλούσαν το δέντρο σύμβολο του Άττι και με λαμπρές τιμές και σε πομπή κουβαλούσαν μεγάλα σκαλιστά αυγά στρουθοκαμήλου.

...Μετὰ δὴ τὸ σύμβολον τοῦτο, ὅτε ὁ βασιλεὺς Ἄττις ἵστησι τὴν ἀπειρίαν διὰ τῆς ἐκτομῆς, ἡμῖν τε οἱ θεοὶ κελεύουσιν ἐκτέμνειν καὶ αὐτοῖς τὴν ἐν ἡμῖν αὐτοῖς ἀπειρίαν καὶ κινεῖσθαι ἐκ τούτων, ἐπὶ δὲ τὸ ὡρισμένον καὶ ἑνοειδὲς καί, εἴπερ οἷόν τέ ἐστιν, 
αὐτὸ «τὸ Ἓν» ἀνατρέχειν· οὗπερ γενομένου, πάντως ἕπεσθαι χρὴ τὰ Ἱλάρια.
 
Η λατρεία του Άττι ξέφυγε από τα όρια και τους πραγματικούς συμβολισμούς της, και οι ιερείς ήταν τόσο γυναικωτοί και κατέφευγαν σε τόσα όργια, και σοδομισμούς που αποτελούσαν πρόκληση, με αποτέλεσμα να χάσει η λατρεία του Άττι το ουσιαστικό της νόημα.

Ο Άττις αντιπροσωπεύει τον διπλό χαρακτήρα της φύσης, όπου συνυπάρχουν 
το αρσενικό και το θηλυκό σε μια μορφή. Το θείο δεν έχει φύλο.
Ο μύθος είναι γεμάτος συμβολισμούς.

Η ψυχή γονιμοποιεί το σώμα που είναι γεννημένο από ύλη, πέφτει σιγά-σιγά μέσα στην ύλη, φθείρεται καθώς πορεύεται το σώμα πάνω στη γη οδηγείται σε πάθη, αλλά όταν ο άνθρωπος αποκτήσει αυτοσυνείδηση, τότε σταδιακά θα οδηγήσει την ψυχή του στην κάθαρση και την πνευματικότητα, οδηγώντας την τελικά προς την τελειότητα.

Η ψυχή, που κατά την γένεση είναι καθαρή, (ο νεαρός αγνός Άττις) και αποτελεί όχημα για την κάθαρση, όταν το σώμα δεσμεύεται από ηδονές σωματικές και υλικές, η εκτομή των γεννητικών οργάνων αυτήν ακριβώς την κάθαρση συμβολίζει, για να αρχίσουμε σιγά-σιγά να κατανοούμε τα βαθύτερο νόημα των μύθων, που σα παιδιά από την μια μας προκαλούσαν θαυμασμό, επειδή όμως δεν τους κατανοούσαμε προκαλούσαν φόβο και αποτροπιασμό, όπως συμβαίνει και με πολλούς ακόμη και σήμερα, που κυρίως θέλουν να πλήξουν την αρχαιότατη πολιτισμική μας κληρονομιά, θέλοντας να παρουσιάσουν ως κτήνη τους θεούς της αρχαίας θρησκείας, και τους ήρωες της μυθολογίας και όχι σα γνώσεις καλυμμένες και συμβολισμούς.

Ο Πλάτωνας, ο Αριστοτέλης, και πολλοί φιλόσοφοι σαφώς εμπνεύστηκαν από τους Ορφικούς. Ο Πρόκλος αναλύοντας και σχολιάζοντας τον Πλάτωνα και τα έργα του, αναφέρει σαφέστατα, ότι ο ΥΠΕΡΤΑΤΟΣ ΘΕΟΣ, αυτός που δημιουργεί και εξουσιάζει τα πάντα είναι ΕΝΑΣ, τον ονομάζει Δία, και σημειώνει ότι όλοι οι θεοί του δωδεκαθέου συγκεντρώνονται σε μια θεότητα, και τα ονόματα τους δηλώνουν τις επί μέρους ιδιότητες του ενός, και κάτω από το βλέμμα του κατοικούμε όλοι στη γη:

«ΑΥΤΗ ΔΕ ΖΗΝΟΣ ΚΑΙ ΕΝ ΟΜΜΑΤΙ, ΠΑΤΡΟΣ ΑΝΑΚΤΟΣ, ΝΑΙΟΥΣ’ ΑΘΑΝΑΤΟΙ ΟΙ ΘΕΟΙ, ΘΝΗΤΟΙ, Τ’ ΑΝΘΡΩΠΟΙ, ΟΣΣΑ ΤΕ ΗΝ ΓΕΓΑΩΤΑ ΚΑΙ ΥΣΤΕΡΟΝ ΟΣΣΑ ΕΜΕΛΛΕΝ»
(Σ’ αυτήν, στα μάτια του Δία, πατέρα βασιλέα, κατοικούν και οι αθάνατοι θεοί και οι θνητοί άνθρωποι, και όσα έχουν γίνει και όσα μέλλει να γίνουν).

Η γνώση ποτέ δεν ήταν για τους πολλούς, τα μυστήρια ήταν απόκρυφα, η γνώση έπρεπε να διαφυλαχτεί, τα μυστήρια επιβάλλουν μυστικότητα, το όνομα των θεών ιδιαίτερα του Διόνυσου-Δήμητρας-Κόρης, δεν πρέπει να προφέρονται, οι θεότητες είναι απρόσιτες, ανερμήνευτες, επιβάλλουν πλήρη μυστικότητα.

διαβάστε και άλλα έθιμα που έχουν σχέση με τη λατρεία του Άττιδος.

το έθιμο του Ζαφείρη το Μαγιόξυλο το γαϊτανάκι

© Απαγορεύεται η αντιγραφή, ή αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή ολική ή μερική ή περιληπτική ή η απόδοση κατά παράφραση ή διασκευή του περιεχομένου των δημοσιεύσεων του ιστολογίου, με οποιονδήποτε τρόπο, μηχανικό, ηλεκτρονικό, ή άλλο χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια της συγγραφέως, σύμφωνα με το νόμο 2121/1993 και κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, που ισχύουν στην Ελλάδα.

Creative Commons Αναφορά προέλευσης-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Μη εισαγόμενο.